161. 'Kitap-lık'

Haziran 2012

İletişim teknolojisi mektubun pabucunu dama attı. Yazar arşivlerinde yazılı kâğıt miktarı iyice azaldı. Elektronik postaları saklayan yazarlar var mı, günün birinde dijital arşivlerden mektup kitapları çıkar mı, bekleyip göreceğiz.

Yazarlara söyleşi ve soruşturmalarda sevdikleri, yakınlık duydukları yazarlar sorulur sık sık. Birçok yazarın usandığı, artık kaçamak yanıtlarla geçiştirdiği sorulardır bunlar.

Ama, sözgelimi “Hangi yazarlarla tanışmak isterdiniz?” türünden magazinel sorular da çekicidir her zaman. Yazarlar da hangi yazarla nerede, ne zaman, ne şekilde tanışıp görüşmek istediklerini belirtmekten hoşlanırlar. Yıllar önce bu dergide, “Tanışma fırsatı olduğu halde tanışamadığınıza üzüldüğünüz yazarlar var mı, kimlerdir?” sorusuna ilginç anekdotlarla, sebeplerle yanıtlar almıştık.

Yazın dostlukları eski önemini, sıcaklığını yitiriyor sanki. İşbirliği, dayanışma gereklilikleriyle kurulan arkadaşlıklar daha yaygın. Oysa geçen ay yayımlanan Metin Eloğlu’nun Oğuz Tansel’e mektuplarını okuduğumuzda paylaşımın, sevginin, dostluğun dili ve boyutları kendini gösteriyor. Bugün benzerine az rastlanır bir ilişki biçimine tanık oluyoruz.

Yeraltına Mektuplar bir kitap tasarısının sürpriz meyvesi oldu: Onlardan Onlara Mektuplar başlıklı kitap tasarısı henüz masa üstünde. Bir dizi yazardan, hayatta olmayan yazarlara mektupla seslenmelerini isteyeceğiz...

İbrahim Yıldırım, Haydar Ergülen, Fatih Özgüven, Müge İplikçi, Ömer Erdem, Behçet Çelik, Mine Söğüt öneriye ilk destek verenlerdi. Onların mektuplarını bir buket olarak okura sunmak istedik, dergi okurlarının öncelikli olması gerektiği düşüncesiyle.

Mektup yazılan kişiler ilginç bir albüm oluşturdu. Beckett’dan Didem Madak’a, Thoreau’dan Metin Altıok’a uzanan küçük bir liste, şimdilik. Fatih Özgüven çok yazarlı bir aranjmanla yanıtladı önerimizi.

Yazar mektupları yazın kültürünün ve tarihinin belgeleridir sonuçta. Kim bilir belki de uzak olmayan bir gelecekte elektronik postalardan dergi sayfaları oluşacak, kitaplar çıkacak. Biz gene aynı iştahla okuyacağız.

Güneşli okumalar!


Murat Yalçın

DOSYA
YERALTINA MEKTUPLAR
İbrahim Yıldırım - Her neyse sayın Beckett
Haydar Ergülen - Didem, sevgili kız kardeşim
Müge İplikçi - Thoreau’ya...
Fatih Özgüven - Sevgili Yazarlarım
Ömer Erdem - İlk Pepsi-Cola
Behçet Çelik - Sabahattin Ali’ye
Mine Söğüt - Metin Altıok’a


ŞİİR
Mehmet Müfit - kanser bey’in sevda güncesi
Mehmet Yaşın - Satranç, Kimya ile Allah
Necmi Zekâ - Nasıl bir patavat?, Nasıl bir buluğ?, Nasıl bir bünye?, Nasıl bir metanet?, Nasıl bir teslimiyet?, Nasıl bir tırsma?
Ali Asker Barut - Kadın ile Kars
Elif Sofya - Kuzular Kuşlar, Ağız
Süleyman Unutmaz - Levha


ÖYKÜ
Tuncer Erdem - dönüş
Saliha Yadigâr - İnatçı İki Öykü
Ferhat Özkan - Bir Şairden Mektup
Hasan Türksel - Bir mektup alana bir mektup bedava
Cengiz Akın - Türkiye’deki Uzaylılar
Pınar Sönmez - Bir İlişkinin İlk Sözlüğü
Ali Teoman - Bahar Temizliği


DENEME
Fazlı Can - Yazmadıklarını Yazan Yazar
Thierry Orfila - Baudelaire’de Hastalık İmgesi
Uğur Kökden - Gizemli Güney Yolu
Mehmet Serdar - Aksaray Dolmuşu
Necmi Sönmez - Ayın Çekim Gücü ve Cihat Burak


BABİL KULESİ
Onur Çalı - Kerem Işık’la bir MSN söyleşisi
Demir Özlü - Denizin Çağırışı Üzerine Birkaç Not
Hande Öğüt - Mine Söğüt kurmacalarının gotik feminist ve transgender eleştiri içinden okunurluk imkânları
Hasan Turgut - Feyyaz Kayacan: Dilimizin Dibinde Hep
Selçuk Uygur - Ah Monsenyör Moliére Efendi! Yazık Değil mi Bay Bulgakov’a?
Mustafa Yılmaz - Masalların Masalı, Ezgilerin Ezgisi: Nâzım Hikmet ve Şolom Aleyhem İlişkisi Üzerine Bir Deneme

'Kitap-lık' dergisinde Ece Ayhan dosyası

Mayıs 2012, Sayı:160

Ece Ayhan’ı 12 Temmuz 2002’de İzmir’de yitirişimizin üstünden on yıl geçmiş.

Onunla 1991’de –Ankara Caddesi’ndeki bir yanı İstanbul Valiliği’ne bir yanı Babıali Yokuşu’na bakan– Korsan Yayın ofisinde tanıştım. Büfeden aldığımız turşulu ekmekarası döneri su bardağında çayla yutup Poesium kavgası verdiği(miz) günlerdi. Gazeteler, haftalık haber dergileri peşindeydi; Sombahar dergisi onun kamp merkeziydi...

Çanakkaleli Melahat’a İki El Mektup ya da Özel Bir Fuhuş Tarihi kitabını yayımladık. Metin Altıok’un Süveyda’sını, Güven Turan’ın Bir Albümde Dört Mevsim’ini, Haydar Ergülen’in Sokak Prensesi’ni de o yıl basmıştık. Unutmuyorum, çünkü dizgi, düzelti, grafik, film, montaj, kâğıt, iç baskı, kapak baskı, mücellit, dağıtım vs bütün işlerine koşturduğum ilk kitaplardı bunlar. Sabahtan akşama dek şiirlerle, şairlerle yaşayıp akşamları odacığında öyküler yazmaya çalışan melankolik bir gençtim. Gene unutmuyorum, şairlerin arasında kalmaktan yakınırdım sürekli “kızların içinde kızılcık bebek” gibi; hiç öykücü arkadaşım yoktu ya...

Gözüm hep üstündeydi Ece’nin. Konuşmasını dinlerken jestlerini, mimiklerini atlamadan izlemeye çalıştığım ender kişilerden biriydi. O yaşta bir genç için onu dinleyip anlamaya çalışmak, labirentin göbeğine düşmek demekti: Okunacak yüzlerce kitap demekti, daha bir sürü şey demekti... Büyük bir kare bulmacaydı: Kıyıda köşede sürekli boş kare kalır, büyük soruların yanıtını bulmak güçleşirdi. Daha önce ağzından dinlediğim bir mevzuyu bu kez farklı isimler katarak anlattığı olur, kafam karışır ama araya girip o düzeltici soruları sorma fırsatı, cesareti bulamazdım.

Onunla, belki de son söyleşilerden birini bu dergide yapmıştık (Sayı: 45, Ocak-Şubat 2001). Çamlıca’daki Huzurevi’nde 2000 yılının Kasım’ında kapalı bir Cumartesi öğleden sonrasıydı... O gün, deyim yerindeyse leb demeden leblebiyi anladığımı görünce, on yıl boyunca onu dolu dolu okuyup dinlemiş olmanın kolaylığını ilk kez yaşayıp safça da sevinmiştim.

Diyeceğim, onu anlamak da, onu okumak da, onunla yaşamak da, onu sevmek de gücün gücü bir işti. Bilenler bilir ki en çok yakınlarına yüklenirdi ve yeri gelir yük olurdu. Üstesinden gelmeye çalışmak düpedüz sarpa sarmaktı. Kendisi zoru seçmişti, çevresini de o zora koştu.

Şimdi çok uzakta ama sanki daha çok sevilmekte.

Murat Yalçın

İçindekiler:

Ahmet Soysal - Ece Ayhan, Şair
Mahmut Temizyürek - Ece Ayhan: Etik kışkırtıcısı
Necmi Zekâ - Ece Ayhan’ın Melanet Tiyatrosu –Ece çocuk vartasını Benjamin ile okumak–
Efe Murad - Ece Ayhan: Büyük Ahlaki Gösteri
Ali Özgür Özkarcı - Arif Çağlar İçin “Gecikmiş” Bir Mektup
Tunç Tayanç - Seçilmiş Hikâyeler Dergisi ve E. Ayhan Çağlar ya da Ece Ayhan...
Ece Ayhan’dan Orhan Duru’ya Dört El Mektup
Ece Ayhan - Dergilerde Kalmış Öykülerden
Mustafa Ziyalan – Tutsak, Döngü, Dar
Cevdet Karal – Gözler, Biri Yine Sen, Unutuş Öldürmüyor Hiçbir Şeyi, Neydi Geçen Başımdan
Mehmet Can Doğan - Tadilat Nedeniyle Kapalıyız, % 70’e Varan İndirim, Sigara İçmek Öldürür
Aslı Serin - arzsız
Gürgenç Korkmazel - Punk
Şenay Eroğlu Aksoy - Karanlığın Sırrı
Pelin Buzluk - Sirk
Bilgehan Tufan - Saydam Çocuklar Parkı
Tevekkül Mehreliyev (T) - Dört Öykü
F. Ceren Yalçın - Değirmenci
Jaimy Gordon - “Mesele, gerçek edebiyatın az okur kitlesi ile de yaşatılmasıdır” Söyleşi: Alev Önder
Michel Tournier - Dört Deneme
Murat Nemet-Nejat - Eda: Allah yahut Allahsızlık, Modern Türk Şiiri Üzerine Düşünceler
Senem Gökel - Louis Salvator’un Kıbrıs’ı Ziyareti - IV
Sevgi Ünal - Thalassa Thalassa Thalassa
Şenay Eroğlu Aksoy - “Okuru ikna eden ilk cümlelerdir” Söyleşi: Pelin Buzluk
Önay Sözer - Onat Kutlar’ın “Düşünce”si
Hüseyin Kıran - Dönüş: Dokuz Öykü İçin Kısa Bir İnceleme
Barış Acar - Biçimin Tarihini Yazmak

'Kitap-lık' dergisi Füruzan dosyasıyla çıktı

Eylül 2011 – 152.sayı

Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık tarafından yayımlanan kitap-lık dergisinin Eylül sayısının dosya konusu Parasız Yatılı ve Füruzan öykücülüğü. Türk edebiyatının adından en çok söz ettiren, Füruzan’ın ilk öykü kitabı Parasız Yatılı yayımlanışının 40. yılında gündeme geliyor.

Kitabın Fransızca çevirmeni Patrice Rötig’in kapsamlı bir röportajıyla açılan dosya Haydar Ergülen’in her bir öykü için yazdığı birer şiirle, Adnan Binyazar, Faruk Duman, Hülya Soyşekerci, Selim İleri, Yalçın Tosun, Murat Özyaşar, Şenay Eroğlu Aksoy ve yine bir başka Fransızca çevirmeni Elif Deniz’in yazılarıyla tamamlanıyor. Yazılara, Semih Poroy’un bu sayı için çizdiği desenler eşlik ediyor.

Turgut Uyar’ın 1952 tarihli bir şiirinin (El Ediniz Uzaklardan Ferdane Hanım) gün ışığına çıktığı, Taylan Altuğ’un Hulki Aktunç’un ardından yazdığı uğurlama yazısının da yer aldığı kitap-lık’ın yeni sayısında Emin Özdemir, Uğur Kökden, Ali Asker Barut, Ali Özgür Özkarcı, Tuncer Erdem ve Utku Özmakas yazıları, İsmail Pelit ve Juan Carlos Onetti öyküleri, Mustafa Ziyalan, Ömer P. Yılmaz, Aslı Serin, Serhat Uyurkulak, Senem Gökel ve Michelangelo şiirleri yer alıyor.

'Kitap-lık' dergisi

Sayı: 151 Temmuz-Ağustos 2011

1983’te İletişim Yayınları’ndan çıkan Latin Amerika Hikâyeleri Antolojisi içindeki “Hoş geldin Bob” öyküsüyle tanımıştık Juan Carlos Onetti’yi (1909-1994). Latin Amerika yazını konu edildiğinde adı geçen ama Türkçede henüz kitabı olmayan yazarı Münir Göle gündeme getirdi ve dosyayı kurdu.

Münir Göle, Antonio Muñoz Molina, Noé Jitrik, Jean-François Fogel, Mario Vargas Llosa’nın kalemlerinden çıkanları, Ayşe Nihal Akbulut’un yazarı biraz daha yakınımıza getiren çevirilerini okuduğumuzda bu büyük Uruguaylı yazarın öykülerine, romanlarına hevesleniyoruz kuşkusuz. Bu sayıya yalnızca “Esbjerg, kıyıda” öyküsünü koyabildik ama gelecek sayılardan birinde “El infierno tan temido” (Böylesi korkulan cehennem) yer alacak: Kadınla erkeğin biribirine çektirdiği incelikli zihinsel işkenceleri yansıtan belki de en karakteristik öyküsü... Umarız en azından bir öykü seçkisiyle birkaç romanı Türkçeye de çevrilir.

Babil Kulesi sayfalarında iki yazının konusu Yusuf Atılgan’da kesişti. Selda Uygur, Kemal Bilbaşar’ın Denizin Çağırışı (1944) romanıyla Aylak Adam (1959) arasındaki kanbağını irdeliyor. İlginçtir, bu yazının elimize geçtiği günlerde görüştüğümüz Demir Özlü de Denizin Çağırışı üstüne bir yazı yazacağını söyledi, romanın 1950 Kuşağı’nı ilgilendiren yönlerini ele alarak.

Âlim Kahraman ise Anayurt Oteli’ndeki yerleri belirleyerek Manisa’daki Anavatan Oteli’nden, dahası bu otelin kapısından söz ediyor. Yine ilginçtir, geçen yıl telefon eden bir okurumuz Anayurt Oteli’ne konu olan Anavatan Oteli’nin giriş kapısının teyzesinin Manisa’daki bağ evinde olduğunu, söylemişti... Kahraman bu bağa da değiniyor.

Ali Teoman’ın “Ben niçin yazıyorum?” başlıklı denemesi ölümünden önce YKY’ye verdiği “Alacakaranlık Günce”den. Ali Teoman hastalığı süresince yeni kitaplarını yazarken bir yandan da yayımlanabilecek günlüklerini, şiirlerini, yazılarını temize çekmiş, dosyalar kurmuştu. Yazıyla, yazınla ilişkisini çepeçevre ortaya koyan, okuruna çok şey söyleyen bir metin.

Ahmet Sait Akçay’ın “Hikâyenin geri dönüşü mü?” başlıklı kısa yazısında tartışılacak saptamalar var. Öykünün gidişatına ilişkin can alıcı bir noktayı imliyor.

Eylülde buluşmak üzere.

Murat Yalçın

İçindekiler:

DOSYA:
Juan Carlos Onetti
Münir Göle - Sınırlarötesi Bir Pezevenk
Antonio Muñoz Molina - Gerçekleşen Düşler: Juan Carlos Onetti’nin Öykülerine Davet
Noé Jitrik - Çilekeş Anlatıcı
Jean-François Fogel - “Hayat böyle işte”
Mario Vargas Llosa - Sözün Kısası
Juan Carlos Onetti - Esbjerg, kıyıda


ŞİİR
Mehmet Müfit - Terapiler - I
Tuğrul Tanyol - Platti Galuppi
Haydar Ergülen - Aşk yaz, bir boşluk bırak...
Efe Murad - Sonsuz Zihinseli
Christina Georgiou - Günbatımı, Hokkabaz, Çocukluk, Görüntü


ÖYKÜ
Erkut Özal - Di mi abi?
Esra Erdoğan - Kocamın Adı Ağzımın Tadı
Gökhan Yılmaz - Hakkını Delalet
İpek Nil - Fildişi Saplı Bıçak
İsmail Pelit - yavaşlamış din
Pınar Sönmez - Hiçbir Şey Değişmeyecek


DENEME-GÜNLÜK-ANI
Emin Özdemir - Oblomov’un Sallantılı Halleri
Ali Teoman - Alacakaranlık Günce’den, Ben niçin yazıyorum?
Mustafa Ziyalan - Yeryüzü Sanatı, Gökyüzü Sanatı
Nazan Maksudyan - “Demek annen baban seni çok sevdi?”
Uğur Kökden - Addis Ababa’da Uzak ve Yakın Dün


BABİL KULESİ
Ahmet Sait Akçay - Hikâyenin geri dönüşü mü?
Necip Tosun - Yoğunluk, Ayrıntı ve Yüzleşme
Arda Yılmaz - Sözden Yazıya Geçişin Öngörülemeyen Sancıları
Selda Uygur - Aylak Adam’dan Önce , Denizin Çağırışı

Kitap-lık dergisinde Refik Halid Karay

Sayı: 144 / Aralık 2010

“Kalemi de tebessümü kadar iğneli bir edip” demiş Yakup Kadri. “İstanbul Türkçesi” onun kaleminde şahlanır. Yaşamı, yaşadığı dönemi, ülkesini ve dünyayı, baş döndüren politik gelişmeleri, içinde bulunduğu toplumun sorunlarını, bireysel ve toplumsal yönelişlerin kesişmelerini, aykırılıklarını içtenlikle gözlemlemiş, dahası kavrayış ve seziş gücünü, nükteci kişiliğini keskin bir üsluba dönüştürmeyi bilmiş yazarlardandır Refik Halid.

Kuşkusuz politik tutumu, mizahçılığı ve gazeteciliğiyle de edebiyatımızdaki yeri saydamlaşmıştır. Deyim yerindeyse “dış kulvar”dan yaptığı ataklarla, parlak yeteneğiyle, hareli Türkçesiyle, kıvrak zekâsı, işlek kalemiyle varlık kazanmıştır. Öykücülüğüyle bilinir daha çok, oysa romanları, mizah ve hiciv yazıları, anı ve oyun yazarlığı, deneme, sohbet, fıkra yazıları bilinmeden tanınması zordur. Onun dilinde, üslubunda soluklanmak, külliyatı içinde bir süre yaşamak Türkçeyi özümsemektir. Söz varlığını anlatım gücüne kavuşturmuş, kendine özgü yalın söyleyiş lezzetleri yaratmış, dahası tiryakisini var etmiş bir yazardan söz ediyoruz. Kuşaktan kuşağa etkisini duyuran bir yazardan…

Ocağın her gözünde bir konu pişmekte: Önümüzdeki iki sayıda Tolstoy ve Ferit Edgü olacak. Sonraki sayılarda ise Broch, Artaud, Demir Özlü, Coetzee ve Pound’un yanı sıra kimi yazınsal kavramları irdelemeyi sürdüreceğiz. Epeyidir ara verdik ama okurlarımızın bizden bu tür dosyalar da beklediğini biliyoruz.

Demir Özlü bundan böyle kitap-lık’ta daha sık yer alacak: Bu sayıda “Ödemiş”, sonra “Simav” gelecek… Yaşadığı yerleri anlattığı anılarında koyu hüzünler çiçekleniyor. Önümüzdeki yıl Demir Özlü’nün bütün öykülerinin YKY’den çıkacağı müjdesini verelim bu arada.

Yeni yılda yeni sayılarda buluşmak üzere.


Murat Yalçın

'Kitap-lık' dergisinde Albert Camus dosyası

kitap-lık’ı öbür dergilerden ayıran özelliği kapsamlı dosyaları; o nedenle, iki üç sayıda bir böylesi dosyalara yer veriyoruz.

Son yıllarda çoğunlukla yabancı yazarlar boy gösterdi kitap-lık’ta. Elinizdeki sayıdan 2008 Martına doğru gidersek, Albert Camus, Robert Walser, Henri Michaux, Rainer Maria Rilke, André Gide, Italo Calvino, J. L. Borges, René Char, Roland Barthes, Marcel Proust isimlerine rastlıyoruz. 2011 dosya tasarılarımız arasında ise Antonin Artaud, J. M. Coetzee var.

İş yerli yazarlara gelince, böyle kapsamlı, profil veren dosyalar yapmakta güçlükler çıkıyor. Birçok nedeni var bunun. Ama en önemlisi, aynı yetkinlikte, derinlikli, nitelikli, yeni yorumlar içeren metinler bulma sıkıntısı. Kimi yazarlar akademisyenlerin malı olmuş; yazı ısmarlandığında, gele gele birbirinin silik kopyaları geliyor. Üstelik “akademik makale formatı” aylık edebiyat dergisine hiç uymazken... Akademisyenler, araştırmacılar olmadan da Türk yazınının belli başlı imzaları üstüne dosya hazırlamak gerçekten güç. Kimi yazınsallıktan uzak, kimi eleştirellikten yoksun, kimi de düpedüz “yazılamamış” yazılara yer vermeyi kendimize yakıştıramıyoruz. Kısacası, çıtayı biraz yükseltince foyalarımız orta çıkıyor.

O nedenle, dinamik, irdeleyici, günümüz okuruna sahici yorumlar yapan, dört başı mamur, bütünlüklü dosyalar yapmak için kitap-lık okurunun tanıdığı, yazın-yayın gündemindeki yerini koruyan yabancı yazarlara sıklıkla gitmekte bir sakınca görmüyoruz. Yazarın ölü ya da diri olması değil, etkinliği, bize seslenmeyi sürdürmesi önemli. Yaşayan nice yazar yüzyıllar önce tüketilmiş yollarda emeklerken yaşamayan onca yazar, yepyeni ufuklar göstermeyi sürdürüyor. Onların izini sürmek, onların sesini açmak daha anlamlı.

Mehmet Rifat Proust, Barthes, Gide, Camus dosyalarıyla büyük katkı verdi son iki yılda. Gözde Fransızca çevirmenlerimiz Elif Gökteke ile Orçun Türkay’ın emeklerini de anmalı: Onların Tükçesi yakışıyor kitap-lık’a.

1 Aralık’ta, Refik Halid Karay dosyasında, buluşmak üzere.

Murat Yalçın

'Kitap-lık' dergisi

Sayı: 141 / Eylül 2010

“Eğer Walser dünyayı yönetenler arasında yer alsaydı, artık savaş çıkmaz, onu yüz bir kişi okusa, dünya daha yaşanası bir yer olurdu.”
(Hermann Hesse)
“Peri masallarının bittiği yerde, Walser başlar.” “O, Franz Kafka’nın en sevdiği yazarlardan biridir.” (Walter Benjamin)
“Walser’in sanatının ahlaki temelinde güce ve hakimiyete karşı gelme yatıyor. Gerçekten muhteşem ve yürek paralayan bir yazar.”
(Susan Sontag)
“Walser kadar özgün bir karakteri hiçbir edebiyatçı yaratamazdı.”
(Elias Canetti)

Türkçede 2007 yılında yayımlanan Jakob von Gunten adlı romanıyla bilinen, henüz başka kitabı çevrilmeyen, İsviçre doğumlu Robert Walser (1878-1956), iktidarın bütün kurumlarıyla şaha kalktığı modern zamanların egemenliği karşısında, aklını yırtarak özgürlük bayrağını çeken belki de en sert yazarlardandı.

Oğuz Demiralp’in gönderdiği yazı, bu özgün yazarı geniş çerçeveli bir dosyayla anma isteği uyandırdı. Münir Göle’nin seçtiği yazıların çevrilmesiyle hem Babil Kulesi’ni yedeğe çekmemiz, hem de sayfa sayısını artırmamız gerekti...
Albert Camus, Refik Halid Karay 2010’un son dosya konuları.

İki ay önce, Füsun Akatlı’yı yitirdik. Akatlı, yazınımızın son kırk yılında varlığını hep duyurdu. Yazın üstüne yorum üreten, yazar-metin-okur eşkenar üçgenini eleştirel yazılarının ekseninde ustalıkla gezdiren, yazınsal dille düşünsel dil arasındaki serbest bölgede sözünü gövertendi. Öykü odağında yazına ince ayar verebilen; hızla yozlaşan, çoraklaşan yazın evreninde direnme kültürü yaratan, sayısı azaldıkça azalan has yazarlardandı – Türkçenin gücünü, derinliğini, sıcaklığını, tınısını, tadını duyurma uğraşı da cabası.

Füsun Akatlı deyince kuşkusuz Bilge Karasu akla geliyor: Metis Yayınları, Süha Oğuzertem yönetiminde “Bilge Karasu Edebiyat İncelemeleri Dizisi” başlattı. Dizinin ilk iki kitabı Reyhan Tutumlu’nun Yaşamasız Yazabilmek: Vüs’at O. Bener’in Yapıtlarına Anlatıbilimsel Bir Yaklaşım ile Jale Özata Dirlikyapan’ın Kabuğunu Kıran Hikâye: Türk Öykücülüğünde 1950 Kuşağı adlı çalışmaları oldu.

Kitap yapraklarının gölgesinde kalınız.

Murat Yalçın

İçindekiler

ŞİİR
Güngör Tekçe - Bir Karınca Hızında
Nihat Ziyalan - Sydney’de
Mehmet Mümtaz Tuzcu - Ada
Mehmet Müfit - Kelebek Tanrılarının Ölüm Oyunları, Genç Kız
Metin Cengiz - Aşk ki Kendini Ele Vermek İster
Fergun Özelli - şimdi uzaklardasın, gecede, davet
İhsan Deniz - “Kaptan-ı Deryâ”dan, Sessiz Saat
Mustafa Ziyalan – Şiir, im, iz, Tavşan, Sesin
Ali Asker Barut - Ay İçinde
C. Hakan Arslan - “Olumsallıklar”dan, 1. İmlemsiz, 4. Amaçsızlık, 7. Dönüş/türüm
Çiğdem Sezer - Muamma
Bünyamin K. - Gül, Nar
Mehmet Öztek - ayrıca
Fahri Güllüoğlu – İlişkilişkil, ilkilk, iki başına, Mutluluğun anahatarları, Tilkinin dediği, Sensür
Aslı Serin - baba ben şair oldum
Ali Özgür Özkarcı - Politik doğruculuk için aerobik
İpek Seyalıoğlu - Öl İo’yu!


ÖYKÜ
Adnan Binyazar - Bozkır Aydınlığında Aşk
Ethem Alpaydın - Televizyon
Melida Tüzünoğlu - Cüretkâr Bakteri’ye Ağıt
Deniz Kıral - Bir Kahve İçimi
Serhat Çelikel - Uyku


DENEME
Emin Özdemir - Anna’nın Çılgınlığı
Gürgenç Korkmazel - Evlilik Üzerine Ucu Açık Bir Deneme
İlyaz Bingül - Türk Düğümü


GÜNLÜK
Uğur Kökden - Ön Yıllar II
İzzet Göldeli - Kule Günlüğü


DOSYA: ROBERT WALSER
Oğuz Demiralp - İsviçreli Aylak
J. M. Coetzee - Robert Walser
Gül Gürtunca - Benjamenta Enstitüsü ve Genç Jacob’un Anıları
Claudio Magris - Aşağılarda
Peter Utz - Mikrogramların Gizemi ve Benzersiz Mutluluğu
Carl Seelig - Wanderungen Mit, Robert Walser’den
Jochen Greven - Robert Walser
Robert Walser - Öyküler

'Kitap-lık' dergisi

Sayı: 140 / Temmuz-Ağustos 2010

Dosyasız, serbest bir yaz sayısı oldu.

Sait Maden’den Murathan Mungan’a, Müslim Çelik’ten Özkan Dursun’a şiir sayfaları gene en yüklü dalı oldu derginin.

Gültekin Emre Türk Mevsimi dolayısıyla Paris’e çıkarma yapan şairlerle birlikte geçirdiği günleri, Sevgi Ünal Madrid gezisini, Uğur Kökden 1978 yılını anlatıyor. Emin Özdemir nicedir öyküleyerek yazıyor, kurgu-denemeler kotarıyor; “Emma’nın İsyanı” da onlardan biri. Adil İzci’nin serçeleri düşündürten yazısı, Mazhar Candan’ın Salinger’dan İlhan Berk’e, müzikten yazına uzanan gezintisi, Mehmet Serdar’ın Semih Kaplanoğlu’nun Yusuf Üçlemesi’ni kateden yazısı, Bâki Ayhan T.’nin 1980 Kuşağı şairleri üstüne yaptığı 80 gözlem ve saptama bu sayının esintili kıyıları.

Babil Kulesi, Demir Özlü’nün Edip Cansever’in “Tenis Öğretmeni” şiiri incelemesi ve Tahsin Yücel’in yeni romanı Sonuncu üstüne Mukadder Özgeç’in değerlendirmesiyle açılıyor. Tahsin Yücel, son yirmi yılda art arda yayımladığı Peygamberin Son Beş Günü, Bıyık Söylencesi, Yalan gibi romanlarından sonra, Sonuncu’da yapıt, yazar, okur, yayıncı, hatta yazar vârisi çevresinde kendine özgü ironiyi enikonu tepelere vardırıyor. Bıyık Söylencesi’nde Cumali’nin görkemli bıyıkları neyse Sonuncu’da Selami Harici’nin dev yapıtı “Serencam” o...

Necip Tosun, Faruk Duman öykücülüğünün nirengi noktalarını irdelerken Gülseli İnal, Lâle Müldür şiirinin özünün, kozmik yapısının ve devrimci niteliklerinin altını çiziyor. (Lâle, geçen ay “uzaklaşan” annesine bu sayıda iki şiirle el sallıyor...)
Tuncer Erdem, Bilge Karasu’nun Gece’sinin ilk bölümünü desenledi. Gelecek sayılarda da sürmesini beklediğimiz bir iş...

Ali Teoman, yazınsal serüvenini giderek tırmandırıyor. Henüz Türk okurunun yeterince ayırdına vardığı söylenemez belki ama Avrupa yazınında bir yeri olacaktır, kitapları çevrildikçe. Café Esperanza adlı novellası oldukça ilgi çekti. Ali Teoman, romanları ve öyküleriyle öne çıkarılmayı, okurun dikkatine sunulmayı hak eden bir yazar.

Bu sayıyla birlikte YKY öykü kitaplarından armağan ediyoruz.


Murat Yalçın

"Kitap-lık" dergisi

Borges
Sayı: 127 / Mayıs 2009

Edebiyat dergisinin “gündem”le ilişkisi nasıl olmalı? Geçmişi olan, uzun bir konu… “Gündem”le demek istenen ne, ona bakmalı. Soru eşelendiğinde, süreli yayınlardan beklenen güncelliğin konu edildiği anlaşılıyor.

Peki, edebiyat dergisi güncelliği nasıl sağlar? Sözgelimi elinizdeki bu dergiye bakarak bir güncellik değerlendirmesi yapabilir miyiz? Nasıl bir güncelliktir sözünü edeceğimiz? Bir gazetenin, haber dergisinin güncelliğine benzer mi?

Sorular sıralandıkça yahut yanıtlandıkça “Nasıl bir edebiyat?” sorusuyla karşılaşırız. Demek bu da bir edebiyat konusu... Günümüzde iyice bir edebiyat konusu üstelik...

İyi bir öykü okumanın, yeni bir şair beğenmenin ötesinde, bir edebiyat dergisinden neler umulur? Kitap-lık üstünden gidersek, direk savaşı, kıyımı konu etmek yerine yüzyılın bir şairini, René Char’ı yakından tanıtmak, onun yaşayışını gündeme getirmek anlamlıdır.

Ancak anlayışlar ters düşer çoğunlukla. Yakınlarda bir savaş çıkar, bir bakarsınız yazarlar seferberlik ilan etmiş: Borazan meraklısı çok ya, işitmeyenler de “asker kaçağı”… Kimi zaman da, çıktığı yerde kökleri olan bir tartışma, bir kavram “dondurulmuş ürün” biçiminde gelir, suyunun suyuna büyük bir açlıkla kaşık çalınır. Kimse bir şey anlamadan uçup gider o konu sonra. Futbol kulüplerine ünlü yabancı futbolcuların geliş gidişine benzer, konuların açılıp kapanması.

Güncelin edebiyatı revaçta bugün, roman söz konusuysa... Edebiyatın toplumsal, siyasal, kültürel konularla ilişkisi değil sorun, kalıcı değeri. Yeni bir düşüncenin sözün inceliklerinde filizlenmesi, özgün bir dilin boy atması, bir duygunun üstüne yepyeni bir ışığın düşmesi... Öyle mi? Roman, eli klavyeye gidenin, ancak iki sözü bir araya getirenin çiziktiriverdiği oldu da edebiyatın uzağında bir yerlere savruldu: Önce Ekmekler Bozuldu (1946) dediydi Oktay Akbal, “Önce romanlar bozuldu” demeli şimdi de.

Edebiyat dergilerinin bir ayağı şiirde, bir ayağı öyküde... Önceleri romanın da sorunları işlenir, tartışılırdı dergilerde, yıllıklarda. Masaya yatırılıp didiklenir, açımlanırdı romanlar. Artık romancının söyleşisiyle fotoğrafı yetiyor herkese. Neden?

Caliban’lar şölen kuruyor ya, güncel roman gündeme oturup tecimsel değer kazanıyor ya, Prospero’lar okumamış, kimin umurunda!

Murat Yalçın



İçindekiler:

RÜZGÂR GÜLÜ
Sina Akyol, Âlim Kahraman, Ertuğ Uçar, Tuna Kargılı, Ahmet Tetik, Nezihe Meriç, Turgut Yüksel


ŞİİR
Ebubekir Eroğlu - Kayıp El Yazması
Mahir Öztaş - Bir Denize Çekilmek
Mehmet Yaşın - Mısır Gecesi
Ömer Erdem - nar bülbülü - ateş kovası
İrfan Yıldız - Süvari
Ömer Aksay - Umarsız Dualar
Cem Uzungüneş - Şehrin Sokaklarında Yalnız Yürüyen At - (Üç) Haiku
Bâki Ayhan T. - Uçan Ayakkabılar
Uğur Aktaş - bizi tartan kolların ikisi
Fahri Güllüoğlu - B ayaz - Y üz


ÖYKÜ
Ömer Ayhan - Küçük Prens
Kerem Işık - Sonra
Cem İnaltong - Zaman: Evrenin Öksüz Çocuğu
Emir Ali - Maskeli Balo


SANDIKTAN
Münevver’den Nâzım’a - İki Mektup


DOSYA
BORGES
Jorge Luis Borges - Önsöz
Zamandizini
Leonor Acevedo de Borges - Georgie
Roger Caillois - J. L. Borges Yapıtında Temel İzlekler
Antonio Tabucchi - Yoksa Olmadı mı Öyle Biri?
Alan Pauls - Borges Etkeni’ne Önsöz
J. L. Borges - Elogio de La Sombra’dan
J. L. Borges - Ernesto Sábato - Düş, Evren, Öykü, Roman Üstüne Söyleşi
J. L. Borges - Osvaldo Ferrari - Borges ve Bellek Üstüne Söyleşi
İlhan Durusel - Kitapçı, Kitapçık, Kitaplık: Öbür Borges
Selahattin Özpalabıyıklar - Türkçede Borges


BABİL KULESİ
Bâki Asiltürk - YKY Şiir Yıllığı 2008 Üstüne Bazı Açıklamalar
Necip Tosun - Hayat ve Deneyim: Sevgi Soysal Öykücülüğü
Ömer Ayhan - Kıyıdaki Kitaplar: Kanun Namına Neyi Anlatmaz?
Cem Uzungüneş - Şiir-Şair, Madde-Ruh
Ramis Dara - Kelebek Düşleri’ni Süsleyen Üç Çiçeğin Ülkemiz ve Türkçemizdeki Bazı Görüntüleri Üzerine
Tamer Gülbek - Necatigil Şiirinin Enerji Kaynakları

"Kitap-lık" dergisi

Mart 2009, Sayı:125

Edebiyat dergilerini düzenli izleyenler “sıradan okur” değildir: Okurluğunu geliştirmiş, yeni yazarlara açık, “sıkı okur”lardır. Üstelik edebiyat dergilerinin, okurunu arayan yazarların kendilerini sınadığı, boy verdiği yerler oluğunu da bilirler.

Bir şairin/yazarın bir dergiden “çıkması”, edebiyat dünyasında öyle belirmesi neredeyse gerekliydi, bir zamanlar... Derginin bir süre sahiplenerek yeni imzanın “temayüz” etmesini sağlaması beklenirdi. Bu nedenle dergiler “seçtikleri” yeni yazarlara kucak açarken öbürlerine –sırt değilse de– yan dönerlerdi. Yazarlar, benimsedikleri dergilerle birlikte büyür, serpilirdi.

Bugün de böyle mi? Pek değil... En azından, olmazsa olmaz bağlılığın, “sadakat”in bugünün dergi kültüründe yeri kalmadı sayılır. Yeni imzalar artık birçok dergide birden “görünme”, hepsinden “geçme” arzusunda. Dergiler bu anlamda özelliklerini, hatırlarını epeyi yitirdi. Sözünü ettiğimiz geleneksel ilişkiyi sürdüren dergiler, seçtiği dergiyle böylesi bir bağ kurma amacı güden yeni imzalar yok denecek sayıda.

Kitap-lık, başta uzunca bir dönem “ustalara saygı” dergisi olarak görüldü: Yeni imzalara, gençlere kapılarını sımsıkı kapadığına inanıldı. Oysa yeni imzaları bulup çıkarma, derginin mayasına uygun yazarlarla temas kurma hep denendi. Bu niyetler, çabalar ancak aylık düzene geçildikten sonra fark edildi ama... Bugüne değin dergi zeminini paylaştığımız şair-yazar sayısı neredeyse bine yaklaştı.

Hiç yabana atılmayacak bir “ürün” akışının ortasında dergiye yön vermeye, değer yitimine uğramadan kanatlarımızı genişletmeye çalışıyoruz: Sınırları görerek.
Özellikle gelen şiir sayısı hem sevindiriyor, hem ortak bir sıkıntı sebebi oluyor. Bu durumda, “şiirlerini istediği zaman, istediği yerde yayımlayabilen” imzaları seyreltmek, ilk bakışta gidilesi bir yol gibi görünüyor: Kitap-lık, on dokuz dergide şiir yayımlayabilmişlerin yirminci dergisi olmamalı... Dergileri karıştırırken hep aynı derginin sayfalarını çeviriyor duygusu yaşamamalıyız… Bir şaire bir ayda üç dergide birden rastlamamalıyız...

Son olarak, yazdıklarını bu sayfalara yakıştıranlara, Kitap-lık’ı dergisi görenlere açık olduğumuzu söylemek bile gereksiz. Yalnız, gözetilmesi gereken noktalar olduğu ortada.

Murat Yalçın

İçindekiler:

RÜZGÂR GÜLÜ
Gürgenç Korkmazel, Hatice Utkan, Gültekin Emre, Ertuğ Uçar, Sevgi Ünal, Turgut Yüksel

ŞİİR
Ebubekir Eroğlu - Haz, Tepe
Ahmet Ada - Toprak, Evdeyiz
Metin Cengiz - Gazze
Oya Uysal - Evsiz Bir Sokak
İhsan Deniz - “Kaptan-ı Deryâ”dan Serin Saat
Mahmut Temizyürek - Sfenks
Engin Turgut - Rüya Meleği
Serdar Ünver - Az Kala, Yeni Güne Kargış
Azad Ziya Eren - Münzeviler Panayırı & Chraq des Chevaliers, la/Ecce in penetralibus...
Çiğdem Sezer - Haseki Küpesi
Ahmet Hamit Yıldız - Enkilyon

ÖYKÜ
İsmet Tokgöz - Ada
Ali Teoman - Beşinci Töz
Birsen Ferahlı - Ahsen Abla

GÜNLÜK
İzzet Göldeli - Japonya Günlüğü

DENEME
Âlim Kahraman - Atik Valide’yi Ziyaret

DOSYA
RENÉ CHAR
Zamandizini
Nancy Kline Piore - Kuş ve Ağaç
Maurice Blanchot - Lascaux Hayvanı
René Char - Şiir Üstüne
Jean Beaufret - Kestane Ağacının Altında Söyleşi
Martin Heidegger - Dört Seminer
Albay Henri Péri - René Char Sidi-Ferruch’ta, Temmuz 1944
Mary Ann Caws - René Char - Her Konda Direniş
İlhan Durusel - René Char: Guerilla Pastoral
Lütfi Özkök’ün Albümünden

BABİL KULESİ
Ramis Dara - Şiir Yıllıkları ve YKY Şiir Yıllığı 2008 Üzerine Bazı Gözlemler

"Kitap-lık" dergisi

Şubat 2009 Sayı: 124

“Yarının ne getireceğini bilmiyorum” son cümlesi Fernando Pessoa’nın. Kurmaca kişilikleriyle, yarattığı şairlerle “birçok kimse” ve “hiç kimse” olmayı başarmış bir “garip” yazardı o... 45. sayımızdaki (Ocak-Şubat 2001) “Takma Adlar, Sanal Kimlikler” dosyası içinde oynadığımız oyunda, kurduğumuz hayali “Yazarlar Sözlüğü”nde Pessoa örneği vardı önümüzde. Sonra, 2004 Aralık’ında, bu kez bir sergiyle –J. F. Vilhena’nın küratörlüğünde “Fernando Pessoa ve Şürekâsı (Fernando Pessoa & Co.)” adlı bir sergiyle– anmıştık onu. Son zamanlarda ise Huzursuzluğun Kitabı (Çeviren: Saadet Özen, Can Yay. 2006) bu özlü modernistin ülkemizde biraz daha bilinmesini sağlamış görünüyor.

Sema Rifat, Pessoa’yı yakınımıza getiren, on yıla yayılan ama çok kısa süren bir gönül ilişkisinin ilmeklerini gösteren mektuplarını çevirdi. Önümüzdeki ay çıkacak kitaptan seçilmiş bir deste mektubu önceden Kitap-lık okuruyla paylaşmak istedik.
Pessoa, nişanlısı ve tek aşkı olarak bilinen Ophélia Queiroz ile 1919’da, iş yaptığı bir şirkete 19 yaşındaki Ophélia’nın sekreter olarak girmesiyle tanışır. Böylece kesintili bir “mektup aşkı” başlar: 1 Mart 1920’de ilk mektubunu yazar ona, 29 Kasım’da ise bu ilişkiyi bitirdiğini bir mektupla bildirir. 1929 Eylül’ünde başlayan mektup aşkı 11 Ocak 1930’da sona erer.

Nasıl bir dünyada yaşadığımız neyin diline sığındığımıza bağlı değil mi? Yakınlarımızda çalan savaş tamtamları yanı sıra siyaset ve ekonominin sivri dili, bizi kendimiz olmaktan çok uzaklara fırlatıyor. İnsanların âdeta “haber bülteni papağanı”na döndüğü, zihinlerin kötürümleştiği bir zamanda bundan tam yüz yıl önce “Akla verdiğim önem her geçen gün azalıyor” diyen Proust, Ricardo Reis’in kaleminden yazdığı bir şiirde İranlı satranç oyuncularının “huzur”una işaret eden Pessoa gibi çıkılacak ne çok liman var.

Kitap-lık, gerçek edebiyat okurunun dergisi olma çabasıyla, bu limanlara demir atmayı sürdürecek. İşte, baharda René Char ve Borges koylarına dümen kıracağız, yelkenlerimizi çoktan açtık.

Yine geldi şiir yıllığı ayı: Edebiyat dünyamızın “kutsal ay”ı saymalıyız artık Şubat’ı.

Bâki Asiltürk’ün hazırladığı YKY Şiir Yıllığı 2008 şiirimizden görünümler getiriyor önümüze, ufuklara işaret ediyor. Elbette artık yıllıkların tadı tuzu sayılan itirazlar olacaktır “şairlerin tarafından”; ama nedir, bir işin ses getirmesi o işin sürdürülmesine bir işaret de sayılmaz mı?

Murat Yalçın
(Editör)


İçindekiler:

RÜZGÂR GÜLÜ

Güven Turan, Hatice Tekin, Tuncer Erdem, Ertuğ Uçar, Sevgi Ünal, Turgut Yüksel

ŞİİR

Abdülkadir Budak - Yay Burcu

İzzet Göldeli - Ara-Fresk, Güdü, İkileme

Nuri Demirci - Gidenler Oldu

Seyhan Erözçelik - Of! Of!

küçük İskender - Bir Melek Satın Aldım, Köprüden Atlamak

Serdar Koçak - Naz

Mahmut Temizyürek - Ölçüseven

Ömer Erdem - gülten akın, nereden gelirim

Ömer Aksay - Araf Çekimserliği

Kadir Aydemir - Tralleis’te İki Âşık

Elif Sofya - Sosyal Supap Projeleri

Ertan Yılmaz - Ben Gidiyorum Portakal

Umut Taylan - Köpüklü Gece Duası

Sine Ergün - Yaban, Harita

ÖYKÜ

Yiğit Bener - Leke

Saba Kırer - Kesitler

Yalçın Tosun - Altın Günü

Melida Tüzünoğlu - Kasap Havası: Ecel II

Emir Ali - Ödül

Şenay Eroğlu Aksoy - Sis

MEKTUP

Fernando Pessoa - Ophélia’ya Mektuplar

DENEME

Oğuz Demiralp - Bir Kurban Bayramı Yazısı

Emin Özdemir - Acı Üstüne Çeşitlemeler

GÜNLÜK

Gültekin Emre - Çınlama Günlüğü

SÖYLEŞİ

Gonca Özmen “Bir yaprağı anlamaya çalışmakla bir dizeyi anlamlandırmak aynı gibi geliyor bana”

BABİL KULESİ

Tamer Gülbek - Düşler ve Yolculuklar: Cevat Çapan’ın Şiirine Bir Yaklaşım Denemesi

Ramis Dara - Hilmi Yavuz ve Halesi

Hilmi Tezgör - Auster Paydası

Kitap-lık dergisinde İroni

Sayı: 123 Ocak 2009

Daha önce Metafor (65, Ekim 2003), İmge (74, Temmuz-Ağustos
2004), Ütopya (76, Ekim 2004), Kara Mizah (79, Ocak 2005), Varoluşçu
Edebiyat (86, Eylül 2005), Kolaj (92, Mart 2006), Lirik Şiir (117,
Haziran 2008) gibi dosyalar yapmıştık... İroni de bu dosyaları oluştururken hazırlamayı tasarladığımız, konuştuğumuz bir konuydu.

Uzun süredir “moda”sı geçmeyen bu kavram çevresinde açımlanan
yazarlarımızın sayısı bir hayli. Ancak gölgeli, muammalı bir yanı var;
besbelli kafa karışıklığı da yaratıyor. O nedenle, bir parça “netlik
ayarı yapmak” niyeti beslediğimizi belirtelim hemen. Üstelik cogito
dergisiyle ortak kurduk ki, eski deyimle, “efradını câmi, ağyarını
mâni” olsun...

Dikkatinizi çekecektir, Rüzgâr Gülü’nü tek ama çok ilginç bir yazıyla
geçtik: Hüseyin Rahmi’nin 1921’de İkdam gazetesinde üç parça
yayımladığı “Sigarayı Nasıl Terk Ettim” bizi keyiflendirdi. Bu renkli
kalemin bugün de gündemden düşmeyen sigarayı ele alışı, anlatışı
keyfi çıkarılacak nitelikte.

Şiir, öykü gönderen arkadaşlar çoğunlukla ilgisizlikten yakınıyorlar.
Elbette dergiler yeni imzaların belirdiği, bir filizlenme, bir sürgün
yeridir. İletişimin hızlanması bu noktada rahatlık getirecek yerde tıkanmaya yol açıyor. Kimi zaman gelen maillerin açılması, okunması
bile bizi zorluyor. Yorumlara girmekten çekinmemizin, “olur-olmaz”
türünden kısa, tekdüze yanıtlarla yetinmemizin nedeni sağlıklı bir
yorumun geniş zamanlar, düzenli bir fikir alışverişi gerektirmesi.
Sanki hepimiz biraz daha yalnızız bunca haberleşme ağının ortasında.
Ama bildiğimiz bir yol var: Okumak.

Melih Cevdet’in son yıllarında bir gün Mehmet H. Doğan’a "okuyamadığı için yazamadığı”ndan yakındığını unutmayalım (Mehmet
H. Doğan’ın YKY’den çıkacak anı kitabı Şimdi Uzaklardasın bugün
aramızda olmayan birçok şair ve yazarı bize yaklaştırıyor).

İyi seneler, iyi okumalar.

Murat Yalçın

İçindekiler:

RÜZGÂR GÜLÜ

Hüseyin Rahmi Gürpınar, Turgut Yüksel

ŞİİR

Hüseyin Peker -Yön Damgası

Gültekin Emre - Eksik Yüz

Mehmet Mümtaz Tuzcu - Ağıtlar

Murathan Mungan - Kuyuda, Derin Kara, Asıl, Tane

Metin Cengiz - Yaprak Dökümü

Ali Asker Barut - Seni Düşününce

Cem Uzungüneş - Köpek

Yücel Kayıran - ronin

Mehmet Can Doğan - Söz Saçısı

Uğur Aktaş - biz olmasak ölür

Seyyidhan Kömürcü - kış kahrı

Olcay Öztunalı - escasa/eskaza

Ahmet Hamit Yıldız - Kıyı

ÖYKÜ

İlhan Durusel - “Tüyübozuk Hikâyeler”den

Yiğit Bener - alaz

Seyit Göktepe - inziva

Pınar Sönmez - Böcek

Nalan Karaduman - Kervan

DENEME

Alâattin Karaca - Yahya Kemal Hangi Şehrin Şairiydi?

Adil İzci - Böyle Bir Sokakta...

Osman Çakmakçı - “Alınyazım Defteri”nden

Ahmet Bozkurt - Şiir ve Sinema

DOSYA

İRONİ

William van O’Connor - İroni

Northrop Frye - Kış Mitosu: İroni ve Hiciv

Cort Egan - İroninin Kurbanı

Gregory Currie - Yapıt ve Metin

Fredric Jameson - Biçimci Yansıtma

Pierre Schoentjes - Yazınsal İroni İmgeleri

Enrique Vila-Matas - İroni Üstüne

Hulki Aktunç - İroni mi? Ben nereden bileyim?

küçük İskender - Trajiironik Metinler

Oğuz Demiralp - Saatlerin Karıştığı Vakit

Necip Tosun - İronik Portreler: Tahsin Yücel Öykücülüğü

Nazmi Ağıl - Karanlığın Yüreği ya da Yüreğin Karanlığı

BABİL KULESİ

Zeynep Bayramoğlu - Sanat Eseri Gibi Bir Hayat: Tanpınar’ın Günlükleri ve Ötesi

Nalan Barbarosoğlu - Kasırganın İçinden Kasırgaya Kuşbakışı

Ömer Ayhan - Bir Eşik Romanı: Saat Altıda Gel

Orhan Kahyaoğlu - 2000’li Yıllarda Bir Şiir Açılımı: Kadın Şairler

Ramis Dara - Meşe Fısıltıları Mitolojisi

Gürgenç Korkmazel - John Clare’in Şiiri ve Doğa

"Kitap-lık" dergisi

Yaşar Kemal’de Ölüm
Sayı: 122
Aralık 2008

Geçtiğimiz ay Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü verilen Yaşar Kemal onuruna PEN Türkiye Merkezi de 14 Kasım akşamı bir “şükran buluşması” düzenledi. Bilindiği gibi, 12 Eylül döneminde kapanan PEN Türkiye Merkezi 1989’da Yaşar Kemal’in başkanlığında hayata döndürülmüştü... Şükran armağanını (çam yeşili bir tüy kalem) PEN Türkiye Başkanı Tarık Günersel ile Uluslararası PEN Genel Sekreteri Eugene Schoulgin birlikte sundular.
12 Kasım akşamı açılan ve 13 Aralık’a kadar sürecek olan “Gemi Elli Yıldır Sessiz” başlıklı Yahya Kemal sergisinin de bulunduğu Yapı Kredi Kültür Merkezi Sermet Çifter Salonu’ndaki toplantının açış konuşmasında Tarık Günersel, “Shakespeare için İngilizce, Yaşar Kemal için de Türkçe öğrenmeğe değer” dedi. Levent Yılmaz, Yaşar Kemal’in yapıtlarına bakılırsa özünde büyük bir şair olduğunun görüleceğini belirtti. Önceki PEN başkanlarından Alpay Kabacalı devletin Yaşar Kemal’e yaklaşımını dönem dönem değerlendirdi. Nedim Gürsel, yeni çıkan Yaşar Kemal kitabını sundu ve anılarını paylaştı. Güven Turan, Yaşar Kemal’in bir romancı olmanın ötesinde, çağımızın nadir mitos yaratıcılarından biri olduğunu söyledi. Clare Brandebur feminist tavrına dikkat çekti, en önemli sözleri kadınlara söylettiğini belirtti. Karşılaştırmalı Edebiyat profesörü Barry Tharaud, ABD’de yirmi yıl boyunca öğrencilerinin en çok ilgi duyduğu yazarın Yaşar Kemal olduğunu açıkladı. Eugene Schoulgin ise dünyadaki 16.000 PEN üyesi adına tebrik ve teşekkürlerini sundu. Yaşar Kemal ise esprili konuşmasında yazmakta olduğu romana ara verdiğini çünkü acı duyarken insanlarda sevinç uyandıracak tarzda yazamayacağını söyledi.
Bu sayıda dosya yerine iki yazıyla Yaşar Kemal’i selamlıyoruz.
Geçen ay edebiyat yayıncılığına Yeditepe gibi bir markayı kazıyan Hüsamettin Bozok aramızdan ayrıldı. Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesi’ndeki Yeditepe Arşivi araştırmacılar için büyük bir hazineyi barındırıyor. Hüsamettin Bozok ve Yeditepe’sini, bu arşivi en iyi bilenlerden biri olan Sevengül Sönmez’in bir yazısıyla anıyoruz.
Yeni yıla girerken yeni dosya konularını da belirliyoruz.

Hepsini paylaşmak dileğiyle.

Murat Yalçın

İçindekiler:

RÜZGÂR GÜLÜ

Ahmet Tetik, Mehmet Can Doğan, Feyza Zaim, Turgut Yüksel, Sevengül Sönmez

ŞİİR

Nihat Ziyalan - Yakışıklıdır Babam

Güngör Tekçe - Sessizlik

Hulki Aktunç - Tanrı ile Tarih ya da Sönmemiş Dizeler

Sina Akyol - Telaş Şiiri

Oya Uysal - Ada

Necmi Zekâ - laubali sorgulama yüzde on civarı gerçeklerin

Ömer Aksay - Bozuk Aksanla Korkakça

Çiğdem Sezer - Kırılan Çiçek Dürbünü

Ali Ayçil - Dar Avlu

Arif Erguvan - Kelebekler Valley

ÖYKÜ

Adnan Binyazar - Sonsuzluk Tramvayı

Yiğit Bener - Sürgün Dönüşü

Ethem Baran - Bir Kuru Hayal

DENEME

Emin Özdemir - Yüzler ve Sözcükler

Mine Söğüt - Hikâye anlatıcılarına ne oldu?

Âlim Kahraman - Bizim Semtin Kargası

Hande Koçak - Karanlık Düş: Thomas

DOSYA
YAŞAR KEMAL’DE ÖLÜM

Müslüm Yücel - Yaşar Kemal’in Dünyasında Ölüm ve İntihar

Necmi Selamet - Yaşar Kemal ve Sözcükler

BABİL KULESİ

Hulki Aktunç - Bir İmge Büyücüsü: Gonca Özmen’den Belki Sessiz

Necip Tosun - Öyküde Ritmik Yapının Biçimlenişi

Mukadder Özgeç - Gecenin Öteki Yüzü’nde Küçük Kız ve Aynalar

F. Meltem Gürle - Ulysses’ten Tutunamayanlar’a Öznel Anlatının Snırları

Makbule Aras - Masumiyet Müzesi’ne Doğudan Bakmak

Melike Koçak - Son dönemlerin meşhur sorusu: Masumiyet Müzesi’ni kaç günde bitirdin?

Orhan Kahyaoğlu - Doğu’da Zuhur Eden Yeni Bir Modern Şiir

"Kitap-lık" dergisi

Yahya Kemal’in Rüzgârıyla
Kasım 2008 Sayı: 121

Frankfurt coşkusu yerini İstanbul Kitap Fuarı’na bıraktı... Bu yılın onur yazarı Füruzan. 47’liler’e odaklanan etkinliklerle, söyleşilerle “Füruzan dolu bir fuar” bizi bekliyor.
Füruzan’ın kitaplarla ilişkisini anlattığı ilginç bir söyleşiyle başlıyor Kitap-lık. Ardından Engin Soysal, Le Clézio’nun yazı evrenine götürüyor bizi. Bu sayının sürprizi ise sandıktan çıktı: Tanpınar’ın 1960 tarihli “Atatük” yazısı... (Atatürk’ün 70. ölüm yıldönümüne denk geldi ortaya çıkışı.)
Yahya Kemal’in ardından 50 yıl geçti (1 Kasım 1958). Sayısız yayın ve etkinlik yapıldı yıllar içinde. Üzerinde en çok çalışılmış birkaç yazardan biri kuşkusuz. Büyük yazarlar elbette tüketilemezler. Her zaman yeni çalışmalar yapılabilir, farklı bakışlara hedef olabilirler.
Kitap-lık da kendine özgü bir kurguyu gerçekleştirmeye çalıştı. 1950-65 arasında doğmuş günümüz şairlerinden on ikisini bir mektupla Yahya Kemal üstünde düşünmeye davet ettik. Altı şair dosyaya katılabildi (Frankfurt Fuarı’nın da etkisiyle). Mehmet Can Doğan da şairin son yıllarındaki algılanışını değerlendirdi. Böylece bir büyük şairin zaman içindeki yolculuğu bir parça görünür oldu.

Bu yıl gerçekten büyük bir tırpan geçirmiş eline, canlara göz diken. Hoyratça her yana savurdu ama en dibimize de salladı tırpanını. İşte Metin And ve işte Dağlarca... And, geleneksel gösteri sanatlarına, tiyatro tarihine kendini adadı, olmazsa olmaz emekler kattı kültürümüze. Şiiriyle, ömrüyle bereket demekti Dağlarca da; son verimleriyle, şiiri her zaman kanatlandırabileceğini gösterip gitti.

Ama edebiyat, sanat en gür teselli kaynağı: Yapıtları elimizin altında gidenlerin, hatıraları da çok uzakta değil...

Murat Yalçın

İçindekiler:

EDİTÖR'DEN

RÜZGÂR GÜLÜ

Füruzan’la söyleşi, Engin Soysal, Hulki Aktunç, Feyza Zaim, Feyyaz Kayacan, Necmi Sönmez, Sevgi Ünal, Turgut Yüksel

ŞİİR

Hulki Aktunç - Yeke

Abdülkadir Budak - Yaş Meselesi

Lâle Müldür - Seyhan Özdamar, Medine

Cem Uzungüneş - Fosil Tarih

Yücel Kayıran - komşularımız çok uzakta

Bâki Ayhan T. - Çöplük

Betül Tarıman - En Büyük Sorun

Yavuz Özdem - Cesetler Gecenin Kıyısına Vurmuş, Islak ve Soğuk Fotoğraf

Ahmet Çakmak - Beyazlama

Murat Üstübal - Deliler Lojistiği

Soner Demirbaş - Rüzgâr Çanlı Oda Masalı

Azad Ziya Eren - Bir Dal Zeytin, Bir Dal Peygamber Kemiği, Bir Dal Oğul...

Fahri Güllüoğlu - Gagarin Bağı

Sine Ergün - Yorgun Sevgi Büyümek
ÖYKÜ

İlhan Durusel - İl/Han/Dan I Yürüyüy, Halay, Kıbrıs

Yasemin Yazıcı - Ada Su Atlas

Melida Tüzünoğlu - Yoksa yanılıyor muyum Nalan?

Kerem Işık - Bir Tuhaf Rüyaymış Zaman

SÖYLEŞİ

Mehmet Erte - “Gönül rahatlığıyla bir sandalyede oturduğunuzu söyleyebilir misiniz?”

DENEME / İNCELEME

Uğur Kökden - Kızıl Güz Meyveleri

Oğuz Demiralp - Yazıntılar I

Ebubekir Eroğlu - Medya İnsanı

SANDIKTAN

Ahmet Hamdi Tanpınar - Atatürk

DOSYA
YAHYA KEMAL’IN RÜZGÂRIYLA

Tuğrul Tanyol - Bir Toplum Mimarı Olarak Yahya Kemal

Şavkar Altınel - Bir Erotizm ve Geri Çekiliş Şiiri: “Ric’at”

Haydar Ergülen - Yahya Kemal’in Beş İstanbul’u

Roni Margulies - Dişi Bir Parsın Elâ Gözleri

Necmi Zekâ - Aziz Trapez

küçük İskender - Yahya Kemal Hakkında Savruk Maddeler

Mehmet Can Doğan - İfrat ile Tefrit Arasında Yahya Kemal
BABİL KULESİ

Ferma Lekesizalın - Masumiyet Çağı’ndan Masumiyet Müzesi’ne

Necip Tosun - Düşsel Öyküler: Ferit Edgü Öykücülüğü

Âlim Kahraman - Yahya Kemal’in Sağlığında Yayımlanan İlk ve Tek Kitabı: Balkan’a Seyahat

Ömer Ayhan - Zoraki Gezgin: Ahmet Haşim

Orhan Kahyaoğlu - Toplumsalcı Şiirden Şeytan’ın Şiirine

"Kitap-lık" dergisi

Romanda İdeoloji
Sayı: 120
Ekim 2008

RÜZGÂR GÜLÜ

Hakan Savlı, Sina Akyol, İlhan Durusel, Hatice Utkan, Turgut Yüksel

ŞİİR

Hüseyin Peker - Kır Uğruları

Hulki Aktunç - Nisyan

Sina Akyol - Torun-Torba Şiirleri

Lâle Müldür - İsmail Akyıldız, Kül Tigin

Serdar Koçak - Don

Ömer Erdem - seni bir kerre gördüğümde suriyede

Tamer Gülbek - Ay Rüyası, Cılız Trenler İçin

Elif Sofya - Yeryüzü Şekilleri

Emrah Altınok - 2048

Bülent Keçeli - Bana Esenlik Dileyin

Gürgenç Korkmazel – Baykuş, Aldatılma Korkusu

Bünyamin K. - Bana Bakmayan

Özkan Satılmış - Bükülen Gecede, Alnımızdaki Domuz

ÖYKÜ

Murathan Mungan - Kötü Adam Kötü Kadın Aşkı Üzerine Küçük Bir Film

Yalçın Tosun - Muzaffer ve Muz

Muhammed Munis - Bahar Temizliği

Deniz Şimşek - İyi Geceler Cristina

Özlem N. Yılmaz - Göl

Murat Özyaşar - Karşılıksız Fotoğraflar

DENEME / İNCELEME

Sema Rifat - Romanlarını Nasıl Yazıyorlar, Umberto Eco

Matthew Gumpert - Tuzla Balıkçısı

Mehmet Mümtaz Tuzcu - 1688

Gültekin Emre - Günbatımı Günlüğü

Adil İzci - Güz Evleri

DOSYA: ROMANDA İDEOLOJİ

Hulki Aktunç - Söz Almak

Mehmet Fatih Uslu - Tanzimat Romanlarında Melodramın İdeolojik İşlevleri

Cahit Akın - Ankara’da Bir Yaban Kadrocu

Deniz Aktan K. - Sokaktaki Adam Aylak Adama Karşı

Çiğdem Kurt - Ütopya Karşı-Ütopyaya Dönerken: Hiçbiryer
BABİL KULESİ

Necip Tosun - İmgesel Öyküler: Bilge Karasu Öykücülüğü

Hâle Seval - Sessiz Sedasız Geçip Giden Philip Larkin

Orhan Kâhyaoğlu - Kurgu Hayattan Daha Güvenilir

Efe Murad - Muradın Üzerine

"Kitap-lık" dergisi

Sayı: 119 , Eylül 2008

Şiirli bir dergi oldu.

Şiirleri, dosyası, yazıları, söyleşisiyle şiirli.
Kitaplarının yeni basımları yapılırken Oktay Rifat dosyası hazırladık: Şiiri, romanları, poetikasının ve edebi anlayışının kaynaklarını ortaya getiren bir dosya... Edebiyatımızın bu çok yönlü yaratıcısının, modern şiirimizin bu büyük ustasının yeniden okunmasına, yeni kuşaklarla buluşmasına bir katkı olur umarız.
Bu sayıdan itibaren dünyadan edebiyat haberlerine yer açacağız. Hatice Utkan derleyip çevirecek. Günümüz öyküleri üstüne yaptığı çalışmalarla bildiğimiz Necip Tosun sık sık Babil Kulesi sayfalarında yazacak; Feyyaz Kayacan’la başladı Bilge Karasu’yla sürdürecek.

Son gönderdiği şiir “Daha” daha yayımlanamadan aramızdan ayrıldı Ali Püsküllüoğlu: “Yaşadık, öyle diyelim.” diyerek gitti, acısıyla sızısıyla.
Birazdan okuyacağınız Geoffrey Lewis yazısı gibi, yitirdiğimiz yazar ve şairlerin ardından gelen anışlara zaman zaman yer versek de, yazar dostlarına taze acılı yazılar ısmarlamayı öteden beri uygun görmüyoruz. Herhangi bir sebeple, herhangi bir zamanda değimli bir yazıya sayfalarımız zaten açık. Öbür türlüsü, “vefeyat” yazılarıyla derginin sayfaları arasına mezar taşları dizmek...

İşte, bu yaz da ölüm mevsimi oldu. Kara haberler peşimizi bırakmadı: Ali Püsküllüoğlu, Fethi Naci, Erdem Bayazıt, Mahmut Derviş... Anılarıyla, yapıtlarıyla yaşayacaklar, sözleriyle varolacaklar elbet. Yaşadıkça yazıp okundukça yaşayanlar...

Hep aramızda kalsınlar.

Murat Yalçın

İçindekiler:

RÜZGÂR GÜLÜ

Nahid Sırrı, Emre Aracı, Tuncer Erdem, Mehmet Can Doğan, Hatice Utkan, Turgut Yüksel

ŞİİR

Ali Püsküllüoğlu - Daha

Bilgin Adalı - Yazarlar Kitabı’ndan Selçuk Baran

Ahmet Ada - Dip Yüzey, Zaman

Nuri Demirci - Yabancı

Gültekin Emre - Uzak

Ahmet Güntan - Parçalı Ham 21., Asma kayıtları.

Mehmet Ocaktan - Asude Haller

Engin Turgut - Ağaç

Mahmut Temizyürek - Yalangezen

Ali Asker Barut - Üç Pervane

Uğur Aktaş - aksak zaman

ÖYKÜ

Nihat Ziyalan - Yirmiden Biri

Refik Algan - Üç Kısa Metin

Ömer Ayhan - Göz

Seyit Göktepe - beklemek

B. Nihan Eren - Yarın

DENEME / İNCELEME

Emin Özdemir - Yaşamın Sarkacı

Uğur Kökden - Küçüksu Kasrı

Sevgi Ünal - İskandinavya’da Bir (B)alık

Tamer Gülbek - Söz Sanatları Bakımından ‘Parçalı Ham’ Şiirler

SÖYLEŞİ

Enis Akın - “Sonç olarak merkezden kaçış yok”

DOSYA: OKTAY RİFAT

Mehmet Rifat - Oktay Rifat: “Şair ister istemez bir düşünür olmak zorundadır”

Nazmi Ağıl - Oktay Rifat: “Fotoğraf”

Mehmet Can Doğan - İkinci Yeni’nin Vitesini Değiştiren Kitap: Perçemli Sokak

Gonca Özmen - Pastoralden Toplumsala, Toplumsaldan Evrensele Oktay Rifat Şiiri Üzerine Notlar

Birsen Ferahlı - Oktay Rifat’ın Üç Romanı

BABİL KULESİ

Münir Göle - Borges’in Geceliği

Necip Tosun - Erken Bir Postmodern: Feyyaz Kayacan

Fadime Uslu - Küçük Bir Karşılaşma

Sabri Gürses - İçimizdeki Altın Dal

İrtibat:
Yapı Kredi Kültür Merkezi
İstiklal Caddesi No: 161-161A Kat: 4
34433 Beyoğlu / İSTANBUL
Tel: (0212) 252 47 00 (pbx)
Faks: (0212) 252 40 34
ykypaz@ykykultur.com.tr

"Kitap-lık" dergisi

EDİTÖRDEN
Sayı: 118 Temmuz - Ağustos 2008

“Öykü üretimi”ndeki canlılık şiiri yakaladı. Son dönemde yazarlık kurslarının, yazı atölyelerinin açılmasına, öykü dergilerinin bir elin parmaklarınca çoğalmasına, edebiyat dergilerinde hatırı sayılır oranda öyküye yer verilmesine, öykü kitaplarının artışına, ödüllerin sağladığı görünürlüğe bakılırsa bu canlılık kolayca görülür. (Bu arada Eşik Cini dergisinin iki yılın sonunda kapanmasına üzüldük. Umarız günün birinde okuyanlar da yazanlara ulaşır, sayıca.)
“Öyküde 90’lar” kuşkusuz kapsamlı bir dosya olabilirdi. Şimdilik ana çizgilerini, yönelimlerini gösteren iki yazıyla, Semih Gümüş’ün kısa saptamalarıyla yetindik. Gelecekte bu konuya farklı açılardan yaklaşmayı umuyoruz... Son sayılardaki uzun dosyalar nedeniyle askıya aldığımız Babil Kulesi bölümüne tekrar yer verebildik. Bu bölümde seçici davranmaya çalışıyoruz. Basmakalıp kitap tanıtım yazılarından uzak duruyoruz. Oylumlu, nitelikli, kalıcı, dişe dokunur saptamalar içeren eleştiri ve incelemeler bekliyoruz.
Yayımlamak için kitap-lık’ı seçen arkadaşlara bazı konularda tek tek yanıt vermektense burada bazı noktalara değinmemiz gerekiyor: e-posta ile gönderilen çalışmalara bir ay içinde, yayımlanıp yayımlanmayacağına ilişkin, yanıt veriliyor; editöre bu sürenin tanınması, yayımlanmayacağı mesajını alanların herhangi bir gerekçe/açıklama isteğinde bulunmaması, değerlendirmede elbette salt yazınsal ölçülerin geçerli olduğunun bilinmesi... bunlar bile, ilişkileri saygı çerçevesinde yürütmemize yardımcı olacaktır.
Son olarak, Lâle Müldür’ün geçen sayıdaki “Amerika Yolculuğumuz” başlıklı yazısı imla hatalarıyla yayımlandı. Daha fenası, Amerikalı şair Edward Foster yerine İngiliz romancı E.M. Forster’ın adının geçmesi, üstelik fotoğrafının konmasıydı. Yazarımızdan, bu hataları gören okurlarımızdan özür dileriz.
Yazın dolu bir yazın ardından buluşmak üzere.

Murat Yalçın

İÇİNDEKİLER:

RÜZGÂR GÜLÜ
Kemal Bek, Aslı Tohumcu, Turgut Yüksel, Hakan Cem, Mehmet Can Doğan, Sevgi Ünal
ŞİİR
Hüseyin Peker - Su Vermedim
İsmail Uyaroğlu - Cinnet Vadisi, Rötuş, ‘Gül-Bülbül’ün Çağdaş Yorumu, İp
Metin Cengiz - Yağmur
Lâle Müldür - İsmail Akyıldız, Yaban Çiçekleri
Betül Tarıman - Her Şeyden Önce
Gülümser Çankaya - Tüy Gibi
Cengiz Şenol - Biten Kalem Gazeli
Emel Güz - Haber Alamadım Kendimden e-posta
Olcay Öztunalı - Toprakta Gül Yorgunluğu
Ertan Yılmaz - Tüm Zamanların En İyi Yalnızlığı, Bir Hayat KlasiğiJaime Siles - Lukretius’un Bir Teması Üzerine Barok Çeşitleme
ÖYKÜ
Âlim Kahraman – Eleştirmenin açıklaması her şeyi değiştirecek mi?
Barış Acar - Silgi
Kerem Işık - Bir Fırça Darbesi Kadardır Yaşamak
Onat Bahadır - SinekPınar Sönmez - Gölgede
DENEME / İNCELEME
Oğuz Demiralp - Yeniden Huzur
Gürsel Korat - Deniz Göründü II: Mevsimler
Hatice Tekin - ŞivlilikAdil İzci - Yaz Evleri
DOSYA ÖYKÜDE 90’LAR
Ahmet Sait Akçay - 90 Kuşağı’nı Okumayı Denemek
Semih Gümüş - “90 Kuşağı’nın belirgin özelliği özgürlüğüdür”
Selçuk Orhan - 90 Kuşağı Öyküsü İçin İğreti Bir Pusula
BABİL KULESİ
Mehmet Rifat - Öyküler Arasında Türk Ruhu
Abdullah Uçman - Rıza Tevfik’ten İstanbul Şehir Tiyatrosu’na Bir Mektup
Emel Koşar - Edip Cansever’in “Tragedyalar I” Şiirinde Ceset Tasvirleri

İrtibat:
Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık
Yapı Kredi Yayınları Genel MüdürlükYapı Kredi Kültür Merkeziİstiklal Caddesi No: 161-161A34433, Beyoğlu, İstanbulTel: (0212) 252 47 00 (pbx)Faks: (0212) 293 07 23