"Hece" Dergisinde Orhan Kemal

Hece dergisi 2014’ü Orhan Kemal Özel Sayısı ile açtı. Edebiyat ve düşünce dünyamızın önemli isim ve kavramlarını özel sayıda ele alma geleneğini sürdüren Hece dergisi bu yılın ilk özel sayısını ünlü romancı ile açmış oldu.“Bereketli Toprakların Yazarı” alt başlığıyla yayımlanan dergide Orhan Kemal’i değişik açılardan ele alan yazılar yanında bir de Orhan Kemal albümü bulunuyor. 

Her özel sayıda olduğu gibi bu sayının kaynakçasını da Yusuf Turan Günaydın hazırlamış.

Ayrıca dergide dikkat çeken yazılardan birkaçı şöyle: Mehmet Narlı “Orhan Kemal Portresi: Hayat, İnsan ve Yazar”, Ercan Yıldırım “Türk Tipi Muhalif”, Aynur Erdoğan "Aydınlık Gerçekçiliğin" Rotası”, Yavuz Ahmet Koç “Abdülkadir Kemali Bey ve Ahali Fırkası”, Mehmet Nuri Gültekin “Köyler, Kentler ya da Bütün Hayat Modernleşirken”, Vefa Taşdelen "Çevrilebilirlik" Yaklaşımı Açısından Orhan Kemal’in Romanlarındaki Kavramsal Yapı”, “Kenan Çağan “Birkaç "Önemli Not!", Atilla Mülayim “Orhan Kemal’in Politik Kimliği ve Din Algısı”, Ali Emre “Orhan Kemal’in Düşünce ve Edebiyatta Öncüleri ve İzleyicileri”, Selim Somuncu “Hanımın Çiftliği’nden Kaçak’a Eşkiya Romanlarını Anımsatan Bir Kanunsuzluk Hikâyesi”, Köksal Alver “Bereketli Topraklar” Üzerinde”, Alâattin Karaca “Mor Biletli Öykücü Orhan Kemal” , İbrahim Demirci “Orhan Kemal’de Din, İman ve Allah Meselesi”, Necip Tosun “Pamuk Tarlaları, Irgatlar, Toprak Ağaları, Çırçır Fabrikaları: Çukurova”, Necati Mert “Orhan Kemal’in Dili, Üslûbu ve Diyalog Ustalığı”, Abdullah Harmancı “Orhan Kemal’in Günlükleri”, Hilmi Uçan “Tanık Değil Müdahil Olmak İsteyen Bir Romancı: Orhan Kemal”.

İÇİNDEKİLER

Bereketli Toprakların Yazarı
Orhan Kemal 5
Hasan Aycın/Çizgi 10

I. BÖLÜM: HAYATI, KİŞİLĞİ, DÜŞÜNCESİ (1-174)
Mehmet Narlı/Orhan Kemal Portresi: Hayat, İnsan ve Yazar 11
Ercan Yıldırım/Türk Tipi Muhalif 34
Aynur Erdoğan/"Aydınlık Gerçekçiliğin" Rotası 43
Yavuz Ahmet Koç/Abdülkadir Kemali Bey ve Ahali Fırkası 49
Yücel Yiğit/Muhalif Bir Ses: Abdükadir Kemali Bey ve Ahali Cumhuriyet Fırkası 59
Ali Galip Yener/Orhan Kemal ve Türk Aydınında Kimlik Meselesi 73
Mehmet Nuri Gültekin/Köyler, Kentler ya da Bütün Hayat Modernleşirken 81
Vefa Taşdelen/"Çevrilebilirlik" Yaklaşımı Açısından Orhan Kemal’in
Romanlarındaki Kavramsal Yapı 96
Murat Erol/Orhan Kemal’in Dünyası: Baba ve Devlet, Ev ve Vatan 104
Kenan Çağan/Birkaç "Önemli Not!" 114
Atilla Mülayim/Orhan Kemal’in Politik Kimliği ve Din Algısı 120
Alper Gürkan/Marksist Dünya Görüşü Ekseninde Orhan Kemal’in
Anlatılarına Genel Bir Bakış 137
Ali Emre/Orhan Kemal’in Düşünce ve Edebiyatta Öncüleri ve İzleyicileri 158

II. BÖLÜM: ROMANCILIĞI VE ÖYKÜLERİ (175-337)
Ülkü Eliuz/Orhan Kemal’in Romanlarında İsim-İçerik İlişkisi 175
Fikret Uslucan/Orhan Kemal’in Romanlarında Köylü 199
Selim Somuncu/Hanımın Çiftliği’nden Kaçak’a Eşkiya Romanlarını Anımsatan
Bir Kanunsuzluk Hikâyesi 208
Bilal Uysal/Orhan Kemal’in Romanlarında Toprak Sorunu Ve Ağalık Kurumu 216
Erhan Akdağ/Orhan Kemal’in Roman ve Öykülerinde Göç ve Gurbet 225
Celal Demir/Orhan Kemal’in Eserlerinde Hapishane ve Mahkûmlar 235
Köksal Alver/Bereketli Topraklar Üzerinde 246
Ayşe Ulusoy Tuncel/Hatıralar Bohçasına Uzanmak; "Baba Evi" ve "Avare Yıllar" 255
Banu Altınova/Orhan Kemal’in "Müfettişler Müfetiş"i 272
Özlem Fedai/Orhan Kemal’in "Gerçek"liğe Bakışı ve Onurlu İki Küçük Adam’ı:
"Murtaza" ve "Kaptan" 282
İbrahim Koca/Orhan Kemal Romanlarında Hapishanelerden Portreler 288
Bedia Koçakoğlu/Baba Evi’nin Kapısındaki Çocuğa Freudyen Bir Bakış Denemesi 298
Ertan Örgen/Orhan Kemal’in Öykücülüğünde Sadelik Perpspektifi 312
Alaattin Karaca/Mor Biletli Öykücü Orhan Kemal 319
Baki Asiltürk/Orhan Kemal Öykülerinde Gerçeklik Tabloları 325
Duygu Kuş/Orhan Kemal’in Öykülerinde "Suç ve Çocuk" 333

III. BÖLÜM: YAZI VE ESERLERİNİN AÇISI (338-421)
İbrahim Demirci/Orhan Kemal’de Din, İman ve Allah Meselesi 338
Ali K. Metin/Orhan Kemal Gerçekçiliğinin Tezahürleri 345
Şahin Köktürk/Orhan Kemalin Romanlarında Halk Kültürü Unsurları 351
İbrahim Demirci/Orhan Kemal’in Şiirleri 371
Necip Tosun/Pamuk Tarlaları, Irgatlar, Toprak Ağaları, Çırçır
Fabrikaları: Çukurova 378
Fidan Uğur/Orhan Kemal’in Romanlarında Kadın ve Aşk 387
Necati Mert/Orhan Kemal’in Dili, Üslûbu ve Diyalog Ustalığı 394
Mustafa Zeki Çıraklı/Orhan Kemal’in Bir Çocuk Adlı Öyküsünde Klasik ve Postklasik
Anlatıbilim Öğeleri: "Vitrine Bakan Çocuk" İmgesi 401
Funda Masdar Kara/Sinema Filmi ve Televizyon Dizilerine
Uyarlanan Orhan Kemal Eserleri 411

IV. BÖLÜM: MEKTUPLAR VE TANIKLAR (422-489)
Abdullah Harmancı/Orhan Kemal’in Günlükleri 422
Hatice Bildirici/Nâzım Hikmet ve Orhan Kemal Dostluğu 429
Mehmet Öztunç /Bir Dönemin Ruhu: Orhan Kemal’in Mektupları 438
Canan Olpak Koç/Orhan Kemal’in Hapishane Günleri 447
Hilmi Ucan/Tanık Değil Müdahil Olmak İsteyen Bir Romancı: Orhan Kemal 457
İshak Yetiş/İkbal Kahvesi 475
Tarık Deniz/Orhan Kemal’in Öteki İstanbul’u 480

V. BÖLÜM: SORUŞTURMA (490-518)
Doğan Hızlan/Orhan Kemal’in Hatırlattıkları 490
Talat S. Halman/"Orhan Kemal’in Emaneti" 492
Oğuz Demiralp/Kalven Murtaza 493
Adnan Özyalçıner/Edebiyatımızın Ustabaşı 496
Kemal Gündüzalp/Orhan Kemal’in Yazındaki Yeri 498
Veysel Colak/Orhan Kemal: Kanadıkça Yazdı, Yazdıkça Kanadı 501
Mahmut Temizyürek/Nâzım Okulu’ndan Orhan Kemal 503
Emin Özdemir/Orhan Kemal’in Anımsattıkları 506
Omer Celik/Sınırları Aşan Orhan Kemal 508
Işık Öğütçü/Orhan Kemal Bizi Aydınlatmaya Devam Ediyor... 511
Adalet Ağaoğlu 513
Abdulkadir Budak/Saflığın Romanını Özlemek ve… 514
Süreyya Berfe 515
Yüksel Aksu/Orhan Kemal ve Sinema 516

VI. BÖLÜM: KAYNAKCA (519-544)
Yusuf Turan Günaydın/Orhan Kemal Bibliyografyası (1950-2013) 519
A. Yazılar 520 • B. Kitaplar 537 • C. Kitaplarda Bölümler 537 • D. Ansiklopedi
Maddeleri 541 • E. Özel Sayılar, Dosyalar 542 • F. Röportajlar 542
G. Tezler 542 • H. Eserleri 543 • J. Orhan Kemal Roman Armağanı Alan Eserler 544

VII. BÖLÜM: ALBÜM (545-576)

Hece dergisi, İslâm Medeniyeti özel sayısı

Hece Edebiyat Dergisi özel sayılarını okuruyla buluşturmaya devam ediyor. Haziran 2012'de yayımlanan "Medeniyet Özel Sayısı"nda, kişinin kendisini ve toplumu algılama süreci, ilişkilendirilmiş gelişim sürecinde değer ve "değer" dizgelerini, irdelemiş ve bu dizgelerin oluşumlarını anlamaya ve kavramlarını ortaya koymuştu. Bir yıl sonra  "İslam Medeniyeti Özel Sayısı" ile yine aynı izleği sürdürerek kendi kimlik ve kişilik kavramlarından yola çıkarak, toplumsal ve tarihi arka planını yine özel çalışma dosyalarıyla gözden geçiriyor ve okuyucuya sunuyor. Hece Edebiyat (Haziran-Temmuz-Ağustos 2013) özel sayısında yer alan konu başlıkları ise; Kavramsal Çerçeve, İslam Medeniyeti'nin Toplum Kurgusu, İslam Medeniyeti ve Hayat olurken; "Soruşturma" başlığı altında yer alan birbirinden farklı bakış açılarının ve gözlemlerin irdelendiği yazılar yer alıyor.

'Hece' dergisi, Muhammed İkbâl özel sayısı

Boyun Eğmeyen Ateşin Dili:

Muhammed İkbâl 

Hasan Aycın/Çizgi 

I. BÖLÜM: HAYATI, KİŞİLİĞİ, DÜŞÜNCESİ 

Ahmet Albayrak/Düşünür, Şair ve Bir Aydın Olarak Muhammed İkbâl Portresi 

Vefa Taşdelen/Muhammed İkbal’de Aşkın Ben 

Veli Urhan/Leibniz ve İkbal’de Tanrı-Evren İlişkisi 

Alev Erkilet/Muhammed İkbal’de İslâmcılık Düşüncesi 

Abdüllatif Tüzer/İkbal’in Modernlik Paradoksu 

Mevlüt Albayrak/Tecrübenin Arındırılması Olarak Gelenek ve Reconstructıon 

Bilal Sambur/İlahi ve İnsani Olanı Yeniden Anlamlandırmak 

Hidayet Peker/Muhammed İkbal’in Felsefi İlgileri 

Tauseef Ahmed Parray/Allâme İkbal’in İslam-Demokrasi Söylemi:

Demokrasinin İslam’la Uyuşan ve Uyuşmayan Yönlerine

İlişkin Görüşlerinin Analizi 

Hakan Gündoğdu/İkbal’in Benlik Felsefesi ve Demokrasi 

Cevdet Kılıç/İkbal’in Mücadelesi ve İslâm Dünyasına Etkileri 

Celal Soydan/İkbal’in İslam Dünyasına Bakışı 

B. Zeyneb Ali/İkbal’in İslam Modernizmi Anlayışı 

Kevser Çelik/İkbal’in Medeniyet İdeali: Müslüman Medeniyet 

S. Hayri Bolay/Muhammed İkbal ve İslâm Tefekkürünün Yeniden Teşkili Meselesi 

Süleyman Uludağ/Hakîm ve Mütefekkir Bir Mutasavvıf Olarak Muhammed İkbal 

Hicabi Kırlangıç/İkbâl’de Gelecek Tasavvuru veya Ne Yapmalı? 

İbrahim Gürses/Muhammed İkbâl’e Göre Dînî Tecrübe: Allah ile Buluşma Ânı 

Salih Pay/Muhammed İkbal ve Ecdadın Varoluş Mücadelesi 

Mustafa Kara/Buhara, Bombay, Bursa Güzergâhında Tasavvufî Kültür 

Kasım Küçükalp/Süreç Teolojisi ve Muhammed İkbal 

II. BÖLÜM: ŞİİRİ 

Ali Galip Yener/Felsefe, Şiir ve Siyaset Üçgeninde Bir Düşünür:

Muhammed İkbal İçin Portre Denemesi 

Mustafa Şahin/Muhammed İkbal: “Allahtan Benlik İste, Benlikten Allah İste” 

Mustansir Mir/İkbal’in Şiirinin Ana Uğrakları 

Necmettin Tozlu/Günümüz Eğitim Anlayışı Açısından İkbal’in

Düşündürdükleri: Felsefi Bir Analiz 

Kadriye Durmuşoğlu/İbn Arabî ve Muhammed İkbal’in

Düşüncelerinde Kâmil İnsan Anlayışı 

Lütfi Bergen/Muhammed İkbal’de İnsan-ı Kâmil 

Anıl Bhattı/İkbal ve Goethe 

Ahmet Metin Şahin/İkbâl ve Mevlâna 

Süleyman Sayar/Annemarie Schimmel’e Göre Muhammed İkbal 

Gönül Yonar/Bir Medeniyet Tasavvuru Olarak Zinderud’un Tılsımlı Kapısı 

Süleyman Uludağ/İkbal ve Tekâmül 

Mehmet Kasım Özgen/Muhammed İkbal’in Aşk Görüşü 

İbrahim Demirci/Muhammed İkbal’in Şiirlerine Hz. İbrahim ve

Çevresinden Yansıyanlar 

Abdurrahim Karadeniz/Muhammed İkbâl’in ‘Zaman-Mekân’, Ölüm ve

Ebedîlik Tasavvuru 

Yusuf Turan Günaydın/Muhammed İkbâl’e Yöneltilen Eleştiriler 

İshak Yetiş/Türkçede Muhammed İkbâl 

III. BÖLÜM: SORUŞTURMA 

Atasoy Müftüoğlu/"Kaçın Müslümanlardan, Sığının İslâm’a" 

Recep Duymaz/İki Ruh Akrabası 

İsmail Kıllıoğlu/Muhammed İkbal’e Dair 

Nazif Gürdoğan/Maverâya Giden Yolda Güneş Mumla Aranmaz 

Mustafa Şerif Onaran/Bir Bilge Ozan: Muhammed İkbal 

Ertuğrul Günay/Muhammed İkbal 

Hilmi Uçan/Çöküş ve Savrulma Dönemi Aydını 

Celâl Fedai/Hocam; Nasıl Geçtin Sen O Yolları? 

Ömer Aksay/‘Sir’ Muhammed İkbal’e Allâme Unvanı Veren Kimlermiş? 

Sadi Yüksel/Muhammed İkbâl’in Çağımıza Mesajı 

IV. BÖLÜM: ALBÜM 

V. BÖLÜM: KAYNAKÇA 

Ahmet Albayrak/Türkçede Muhammed İkbâl 

Bibliyografya Hakkında 554 • Bibliyografya 

1) İkbâl’in Eserleri (Türkçeye Çeviriler) 

2) İkbâl ile İlgili Kitaplar 

3) İkbâl’den Bahseden Kitaplar 

4) İkbâl ile İlgili Makaleler & Yazılar 

5) İkbâl’den Bahseden Makaleler 

6) İkbâl ile İlgili Tebliğ ve Konferanslar 

7) İkbâl’den Bahseden Tebliğ ve Konferanslar 

8) İkbâl ile İlgili Tezler 

9) İkbâl’den Bahseden Tezler 

10) Ansiklopedi & Sözlük Maddeleri 

11) Takdim Yazıları 

12) Tanıtım & Değerlendirme Yazıları 

13) İkbâl Programları 

14) Gazetelerde İkbâl 

15) Muhtelif 

191. Hece: Yazarlar ve Klasikleri

Kasım 2012

EDEBİYAT GÜNDEMİ

Necip Tosun/İnternet, Kitaplar Arasında Adaleti Sağlayabilir mi?   

Handan Acar Yıldız/Onuncu Köy Tren Vagonu 

Petek Sinem Dulun/Mehmet Erte ile Sahte Romanı Üzerine Söyleşi: "Metin de ‘Okunma’nın Sancısını Çeker." 

Robert McCrum/Profesyonel Kitap Eleştirmenleri Amatörlerden Daha İyi mi? 

Hasan Aycın/Çizgi 

Hüseyin Atlansoy/Köşk 

Hayriye Ünal/Önemsiz Kanıtlar Kavşağı 

Ömer Aksay/Hayat Memat Meselesi 

Ali K. Metin/Devlete Evet, Devlete Hayır: Bir Bir Bismillah    

Ali Emre/Ganimete Giriş/İnşaatta Çalışan 11 İşçi...  

Gönül Yonar/İslam Kozmolojisinde Sanatın İzleri 

Murat Erol/Postmodern Parçalanmaya Karşı Bütünsellik, Tutarlılık ve Yerlilik 

Necip Tosun/Hikâyenin Çağrısı 

Ali K. Metin/Devriye 

DOSYA: YAZARLAR VE KLÂSİKLERİ

Ali Galip Yener/Edebiyatta Klâsik Kavramı ve Edebi Kanon Karşısında

Yazarın Endişesi Üzerine 

Rasim Özdenören/Benim Klasiklerim 

Celâl Fedai/Klasik Eserin Mübdii: Şu Toprak Yurtta Altın Gömüleri  

Zekeriya Başkal/Edebiyat Kanonunun Kanununu Kimler Koyuyor? 

Ali Ayçil/Madame Bovary ile Mr. Blomm Arasında Kalmak! 

Lütfi Bergen/Klasik Var mı? 

Necati Mert/Klasikler Üstüne 

Hüseyin Su/Edebiyatın ve Sanatın Açık Damarları: Klâsikler 

Kemal Gündüzalp/Klasiklerin Gücü 

İbrahim Demirci/Klasik Denince 

Ömer Aksay/Hangi Klâsik? 

Adnan Özyalçıner/Aslolan Kitaptır 

Feridun Andaç/Okurluğumuzun Dönemeçlerinde Klasikler 

Mihriban İnan Karatepe/Niçin Klasik Okurum? 

Mehmet Solak/Frida 

Ayşe Sevim/Ateş Etme 

Dilek Kartal/-Panik Atak-

Ümit Zeynep Kayabaş/Yansıma 

Ertuğrul Rast/Dipnot Caddesi 

Fatih Mutlu/Söz Üstüne Bastığımdır 

Liman Mehmetcihat/Cv Örneğine Uçak Çekmek 

Hayriye Ünal/Oturum: Genç Şair: Ne Onunla Ne de Onsuz    

Merve Koçak Kurt/Ay Yarım-Ay 

Mustafa Şerif Onaran/Roman Gerçeğinde İnsan 

KİTAPLIK

Yusuf Turan Günaydın/Esir Bir Rus Diplomatın Gözünden İstanbul 

Sonrası Şimendifer    

Eski Türk Edebiyatında Tenkit ve Teori    

'Hece' 189

EDEBİYAT GÜNDEMİ
Celâl Fedai /Muhafazakâr Sanat Tartışmasının Düşündürdükleri… 3
Ercan Yıldırım /Edebiyatın Yenilenmesi ve Sahici Eleştiri 4
Tarık Deniz /Alice’in Harikalar Diyarına Farklı Bir Yolculuk: "Halep" 7
Necati Mert /Zorlan Biraz! 10
Selahattin İpek /Sınanma 12

TAKİP MESAFESİ
Hayriye Ünal /Minör Bir Şiire Doğru Kuramsal İlk Adımlar 15
Murat Üstübal /Şiirde Minörite: Altbenlik İlişkilerine Geçiş 22
Carl Fernbach Flarsheim /İsimsiz 27

Hasan Aycın /Çizgi 28
Yüksel Peker /Kelebek, Şair ve İzler 29
Ömer Aksay /Zulmen Aşk 32
Mustafa Muharrem /Dîgerhun 35
Ali Emre /Cuma Namazından Sonra, Bayazıt’ta 37
Mustafa Köneçoğlu /Ölüm Niçin İroni Yapmaz Sylvia 40
Sümeyye Betül /Sezon Sonu 41
Mehmet Sümer /İkindi Yeni 42
Ayşe Sevim /Özür 43
Ümit Zeynep Kayabaş /İrkiliş -İz- 44
Ertuğrul Rast /Sürüsıfır 47
Tuğba Çelik /Hiç 48
Atilla Mülayim /Dünyanın Zahmeti: Aşk 49
Suavi Kemal Yazgıç /Dünya Kipi 50
Ahmed Matar /Kapıların Konuşmaları-1 51

Mustafa Köneçoğlu /İrrasyonel Bilgi Kodları ve Şiir: Kaybolan Yolun Sonuna Dair 56
Ali K. Metin /Devriye 59
Lütfi Bergen /Heıdegger’de Sanat 66
Mihriban İnan Karatepe/‘Bin Hüseyin’ ya da ‘Anda Neler Oldu Neler’ 74

DOSYA: YAZAMADIKLARI...
Rasim Özdenören /Yazdıklarım Yazamadıklarım 80
Selim İleri /Yarım Kalanlar... 83
Celâl Fedai /Tasarı Halinde Kalacak Biridir Şair 84
Necati Mert /Yaz(a)madıklarım... 89
Tuncer Uçarol /Olası Kitaplarım - Yazılarım... 93

Canan Olpak /Harflerin Dünyasından Estetiğe Bakış 101
İclal Cankorel /Edebiyat Tarihi Boyunca Kültür Yolculuğu 107
Selçuk Orhan /40 Hadis’i Nasıl Yazdım: Acemiliklerle Donanmış
Bir İlk Romanın Kesintili Kısa Tarihi 112

Osman Söğüt /Ali Galip Yener’le Eleştiri Kitapları Üzerine Söyleşi: 120
Mustafa Şerif /"Alıştığımız Bir Şeydi Yaşamak" 126

KİTAPLIK
Mustafa Safa /Arap Kıyameti 131
Âtıf Bedir /Şiirin Rayları 132
Ali Aktunç /Ah Endülüs 133
Âtıf Bedir /İnsan Aldanır 135


İletişim:
Tel: (312) 419 69 13 Fax: (312) 419 69 14
İnternet Adresi: www.hece.com.tr
e-mail: hece@hece.com.tr
P.K. 79 Yenişehir/Ankara

'Hece' dergisi 'medeniyet' özel sayısı...

Haziran-Temmuz-Ağustos 2012

Hece dergisi 2012 yılının ikinci özel sayısını medeniyet konusuna ayırdı.

“Medeniyet Mirası İçin" sunuşu ve Hasan Aycın çizgisiyle başlayan özel sayı beş bölümden oluşuyor. Dergide yer alan bölümler ve yazılar şöyle:

Medeniyet Mirası İçin... 5

Hasan Aycın/Çizgi 7

I. BOLUM: FELSEFİ VE TARİHİ ARKAPLAN (1-326)
Vefa Taşdelen/Medeniyet: İnsanlığın Ortak Dili 8
İbrahim Demirci/Uygarlık Çevresinde Gezinti 23
Rasim Ozdenoren/Din Uygarlık İlişkisi 28
Lutfi Bergen/Medeniyet Ekseninde Kültür 33
Veli Urhan/Platon’un "Devlet"inde Kent ve Uygarlık 65
İshak Yetiş/Fernand Braudel ve Akdeniz Dünyası 69
Akif Emre/Din ve Tarih Karşısında Medeniyet 75
Turan Koc/Medeniyetin Dili 82
Recep Duran/Medeniyet 88
Hilmi Ucan/Görmek/Göstermek Eylemleri ve Uygarlıkların Dili 92
Mihriban İnan Karatepe/İnsanın Tarih Sahnesine Çıkmasının
Müslüman Düşüncede Yorumlanışı 107
Mustafa Zeki Cıraklı/Medeniyetlerin Karşılaşmasından Hibrid Kimliklere 111
Bedia Kocakoğlu/Bir Medeniyet Amentüsü: Antikiteden Postmoderniteye… 117
Bedri Gencer/Medenileşmeden Küreselleşmeye Modernleşmenin Akıbeti 127
Suleyman Hayri Bolay/Medeniyetin Temeli ve Yeni Medeniyete Duyulan İhtiyaç 130
Murat Erol/Medeniyet ve Yerlilik: Anadolu’da Bir Medeniyeti Düşünmek 140
Alper Gurkan/İslâm Geleneğinde Medeniyet Tasavvuru 157
Abdurrahim Karadeniz/Destanlarda Medeniyet İzleri 175
Necip Tosun/Medeniyetin Ürettiği Masal, Efsane ve Hikâye Dili 188
Mustafa Şerif Onaran/Uygarlıkla Değişen Dilin Şiire Etkisi 199
Ali K. Metin/Bir Paradigma ve Tarz-ı Hayat Meselesi Olarak Medeniyete Bakış 205
Cemal Şakar/Sanal Medeniyet 211
Koksal Alver/Kent ve Medeniyet Üzerine Bir Değerlendirme 218
Ali Galip Yener/Medeniyet Kavramı, Ütopyalar ve Kapitalizmin Krizi 221
Semiha Kavak/Kültürlerin Kesişme Noktasında Bir Durak: Medeniyet 227
Hayriye Unal/Medeniyete Karşı Distopya: Her Yerden Hiçbir Yere 243
Firdevs Canbaz Yumuşak/Erken Cumhuriyet Dönemi Romanlarında
Kemalist Medeniyet Projesinin Taşıyıcısı Kadınlar 249
Ercan Yıldırım/Küresel Medeniyet ve Zamanın Ruhu 260
Kenan Cağan/Teori ve Fantazma: Tarihin Sonunda Medeniyetler Çatışır mı? 285
Huseyin Tuncer/"Üç Medeniyet" ve "Medeniyette Vahdet" 298
Yuksel Aksu/Sinema ve Medeniyet 309ay
Canan OlpakModern Türk Edebiyatında İki Roman: Benim Adım Kırmızı’da
‘Batı’-Katre-i Matem’de Doğu Medeniyeti 315

II. BOLUM: ESKİ MEDENİYETLER (327-422)
Murat Erol/Mısır Uygarlığının Modern Görünümleri 327
Tarık Deniz/Çinkâri Tahayyülât 332
Lutfi Bergen/Hint ve Uygarlık 354
Altan Cetin/Platon’un Şölen’indeki Alkibiades Diyalogundan Hareketle Yunan
Düşüncesine Dair Bazı Tespitler 366
Abdurrahim Karadeniz/Truvalı Aineas’ten Trakyalı Spartaküs’e
Birazcık Roma’yı Hesaba Katmak 378
Necati Mert/Eski Türkler ve Bozkır Medeniyeti 385
Ahmet Şimşek/Göçebe ve Yerleşik Medeniyetler 393
M. Kurşad Atalar/Hıristiyan Batı Medeniyeti Modern Batı Medeniyeti 397
Yavuz Ahmet Koc/Anadolu Medeniyetleri ve Azrail 416

III. BOLUM: MEDENİYET YAKLAŞIMLARI (423-570)
Mehmet Harmancı/Medeniyet: Kurtulur mu, Kurtuluş mu? 423
Erhan Akdağ/İbn Haldun’un Medeniyet Anlayışı 428
Turan Koc/Medeniyet Mirasımızın Yeniden Yorumlanması 436
Asım Oz/Geçmiş İle Gelecek Arasında: "İslâm Medeniyeti" Kavramının
Serüvenine İlişkin Bazı Notlar 441
Ozgur Kavak/Zaman Osmanlı’ya Doğru Akarken: Bir Osmanlı Âliminin
Penceresinden Dünya Tarihi 463
Aydın Aktay/Bir Kentsel Ayrışma Modeli Olarak Osmanlı İstanbil’u 470
İsmail Sert/Toynbee’den Bize Kalan 475
Metin Erol/Garaduy’nin ‘Medeniyetler Destanı’ndan Toynbee’nin ‘Medeniyet
Yargılanıyor’una: Bir Köken Sorgusu 478
İbrahim Yenen/Weber’in Kenti 484
Yahya Kurtkaya/Kültür ve Uygatiarlık Eleştirisi 489
Kasım Kuçukalp/Modern Bilim ve Tekniğe Yönelik Değerlendirmeleri Bağlamında
Heidegger’in Modernizm Eleştirisi 500
Derda Kucukalp/Paul Feyerabend’in Modern Bilim Eleştirisi 514
Ali Emre/Müslüman Düşüncede Uygarlık Nazariyeleri 521
Abdullah Başaran/İsladm ve Bilim Tartışmaları ya da Çağdaş İslam Düşünürlerinin
Bilimle İmtihanı 540
Atilla Mulayim/Türk Düşüncesinde Medeniyet Anlayışı 551

IV BOLUM: SORUŞTURMA (571-586)
Atasoy Muftuoğlu/Küstah Bir Modernlik, Küstah Bir Uygarlık 571
Alev Erkilet 573
Ali Aycil/Eski Bir Soru:Kültür mü Uygarlık mı? 576
Ozlem Fedai/Çağdaş "Zorakî" Tek-Tip Medeniyet 578
Mustafa Orcan 580
Alper Gurkan 583
Dincer Ateş/Kültürel Kırımın Gücü ve Sonu Üzerine 585

V. BOLUM: KAYNAKCA (587-624)
Yusuf Turan Günaydın/Medeniyet Bibliyografyası 587
A. Yazılar 588 • B. Kitaplar 602 • C. Kitaplarda Bölümler 615
D. Özel Sayılar-Dosyalar 621 • E. Panel, Soruşturma ve Röportajlar 621 • F. Tezler 622

185. 'Hece'

Mayıs 2012

EDEBİYAT GÜNDEMİ
İbrahim Demirci/66 Yıl Sonra Büyük Doğu Okumak
Eriş Özgül/Festival İktidarı
Recep Şükrü Güngör/Kalmak
Nurşah Karaca/Kara Yıldız

Hasan Aycın/Çizgi
Hüseyin Atlansoy/Köşk
Yüksel Peker/Kelebek, Şair ve İzler
Ömer Aksay/Demokratik Bahar Salgını
Ali K. Metin/Taze Kan İçin İkinci Zeyl
Kenan Çağan/Raptiye
Erdal Çakır/Yağmalanmış Bir Yürek Üzerinde Kar Yangınları
Şenol Korkut/İrade
Sümeyye Betül/Çaresi Bulunur
Metin Erol/İçi Pişmemiş
Emine Kocabaş/Havadan Sudan

Mustafa Muharrem/Şiir Hakkı
Yahya Kurtkaya/Tedavülde Olmayan Üzerine
Ahmet Haydar Ak/Eleştirel Realizm Işığında Bilginin ve Gerçeğin Değerlendirilmesi
Lütfi Bergen/Muhafazakâr Sanata Eleştiri:İnsan Tekâmül Edebilir
Ali Galip Yener/"Goethe ve Çağı" Üzerine Eleştiri Notları
Aynur Erdoğan /Tanzimatçı Paşanın Yerlilik Arayışı

DOSYA
ŞİİR TECRÜBESİ-2
İbrahim Demirci/Meram’ın Şiiri / Şiirin Meramı
Hayriye Ünal/Yaşama Saldırılamaz
Mehmet Can Doğan/Şiirin Varoluşu
Kenan Çağan/Şiir Ama Niçin
Gökhan Arslan/Şiir mi, Yoksa Rüya mı?

Necati Mert/Okumak, Yazmak ve Anlatmak
Ali Çolak/O Kederli Odalarda Nice Bahtiyarlıklar
Feridun Andaç/Yerler/Mekânlar, Düşler/Yansılar: 1...
Muhsin Mete/Zürih-Viyana-Kişinev Seyahat Notları- III
Mustafa Şerif Onaran/Kendini Yenileyen Doğa
Yahya Kurtkaya/Celâl Fedai ile Sözcükler İçin Savaş Üzerine Söyleşi:
Murat Erol/Kurtarıcıyı Kurtarmak mı, Kurtarıcıdan Kurtarılmak mı?

KİTAPLIK
İsmail Kasap/Türkiye’de Popüler Tarihçilik 1908-1960
Hatice Bildirici/Gel Söyleşelim Cümle Demleri
Yusuf Turan Günaydın/İstanbul Yazıları
İdris Ekinci/Kemik Yasası
Âtıf Bedir/Onlar Şair Değildiler!


İletişim:
(312) 419 69 13
www.hece.com.tr
hece@hece.com.tr
P.K. 79 Yenişehir/Ankara

'Hece' dergisinin 184.sayısı

Nisan 2012

EDEBİYAT GÜNDEMİ

Necati Mert/İspor ve Entelektüel 3

Mehmet Kahraman/Edebiyat Neye Yarar... 5

Ayşe Bağcivan/Cezbede Bir Narsist Üzerine Vural Kaya ile Söyleşi 7



TAKİP MESAFESİ

Hayriye Ünal/ Şiirde Avamlığın Methi 12

Liman Mehmetcihat/Gündeliğin Nevrotik Samplingleri 1: Halk Ekmek 15

Yalçın Armağan/Kendi Üstüne Çöreklenmiş Sanat 22

Liman Mehmetcihat/Gündeliğin Nevrotik Samplingleri 2: Çerçöp 23

Hasan Aycın/Çizgi 27

Ömer Aksay/Kartalın Et Söküşü 28

Kenan Çağan/Tecrit Yasası 32

Mehmet Sümer/Umarsız Sayrının Söylediği 33

Mustafa Celep/Allah’a İman Ettim Bir de Türkiye’ye 36

Yahya Kurtkaya/Akan Su Kir Tutmadığında 38

Ayşe Sevim/Depresan 40

Yasin Mortaş/Saatlere Paragraf Açan Seyyah 41

William Shakespeare/Korkma Kavurucu Güneşten… 42

Turan Koç/Erdem Bayazıt’ın Şiirlerinde Tanıdık Ses 43

Mustafa Köneçoğlu/Şairin Söz Hakkı: Sözün Hayat Hakkı 49

Mustafa Zeki Çıraklı/Anlatıbilim Yazıları/"Nikâhına Beni Çağır Sevgilim":... 54

Ahmet Haydar Ak/Foucault ve Eksikleri 58



DOSYA: ŞİİR TECRÜBESİ-1

Ali Galip Yener/Estetik Tecrübe ve Modernist Şiir... 65

Celâl Fedai /İşte, Masalar Musalla Taşı… 74

Ömer Aksay/Hem Nasıl Bir Cür’ettir Şiir Yazmak! 85

Ömer Erdem/Taze Ölüm Yalnız Tecrübe 90

Ali K. Metin/Şiirin Kozası: Şairin Meramı 92

Mustafa Muharrem/Baba Kim, ’Şair’in Sütü Yeterli mi? 97

Ali Emre/Gülümser Dibinden Bize Zamanın 100

Abdülkadir Budak/Şiir Tecrübesi 106



Atasoy Müftüoğlu/Hatırlayabildiklerim... 109

Abdullah Uçman/Yazarlar ve Yazı Mekânları Üzerine 112

Ali K. Metin/Devriye 119

Muhsin Mete/Zürih-Viyana-Kişinev Seyahat Notları- II 128

Mustafa Şerif Onaran/"Evet, Sabah Olacaktır..." 135

Asım Öz/Zeynep Uysal’la Edebiyat-Tarih İlişkisi Üzerine Söyleşi:... 139



KİTAPLIK

Mustafa Melih Erdoğan/Cezbede Bir Narsist 148

Mustafa Kirenci/Büyüyenay Yayınevi 149

Yusuf Turan Günaydın/Karabatak: İki Ayda Bir Edebiyat ve Sanat Dalışı 152

183. 'Hece'

Mart 2012

EDEBİYAT GÜNDEMİ
Hüseyin Su/Tartışmanın Boyutları 3
Ercan Y. Yılmaz/Memur Sinema ve New York’ta Beş Minare 7
Darın Seker/Ömirhan Abdimanov’la Aytmatov Üzerine Söyleşi:... 9
İbrahim Koca/Edebiyat Eylemi ve Nuri Pakdil Sempozyumu 11
Murat Erol/Sabahattin Ali’yi Öldürmek 13

TAKİP MESAFESİ
Hayriye Ünal /Modern Şiire Dair Can Alıcı Noktalar 15
Erhan Altan /İç Güveyinden Flörtöz Birlikteliklere 21
Johnny Panik 22

Hasan Aycın/Çizgi 24
Hüseyin Atlansoy/Gizli Ölmek 25
Ömer Aksay/Hatâ Secdesi 26
Mustafa Muharrem/Pasajda Melek 28
Kenan Çağan/Kemik ve Ayraç 30
Mustafa Köneçoğlu/Sen Hâlâ Oradasın? 32
Mustafa Uçurum/Mahcubuz Mütemadiyen 33
Şenol Korkut/Ayrı Düşmek 35
Sümeyye Betül Karakaya/Varagele 36
Türker Özşekerli/Aşker 40
Ayşe Sevim/Gam 41
Mehmet Solak/Hiç 42
Atilla Mülayim/Tarihin Sonu 44
Şehriyar/Düşmüşüm Ayağına 46
Mustafa Zeki Çıraklı/Anlatıbilim Yazıları"E N’olmuş Yani": Anlatılabilirlik 48
Ali K. Metin/Devriye 52
Lütfi Bergen/Namık Kemal’in ‘Medeniyet’ Makalesi 62
Emrah Adaklı/Âsım ve Halûk Modellerindeki Tip Analizi 65
Muhsin Mete/Zürih-Viyana-Kişinev Seyahat Notları- I 68

DOSYA
YAZARLAR VE YAZI MEKÂNLARI
Ali Galip Yener/"Mekânın Poetikası" Bağlamında Yazar ve Evi 79
Rasim Özdenören /Benim Yazı Mekânlarım 85
Selim İleri/Yazı Masası Notları 90
Hüseyin Su/Yazar ve Yazı Mekânları 93
Necati Mert/Yazarın Mekânı 100
Cemal Şakar/Mekanda Okumak, Mekanda Yazmak 103
Celâl Fedai/Soraydım Ben de Sarı Çiçeğe: "Annen Baban var mıdır?" 107
Cemil Kavukçu/Yazmanın Mekânı 111
Hatice Bildirici/Kadının "Kendine Ait Bir Oda"sı 113
Mustafa Şerif Onaran/Çalışma Odası 117
Merve Koçak Kurt/Mekân-Sız(ı)larımız 121
Âlime Kurt/Ütü Masası 124

Alper Gürkan/Müslüman Düşüncesinde Unutulmuş Bir Perspektif... 126
Veikko Polameri/Japon Estetiğinde Feminen Gelenek 134
M. Fatih Kutan/Yahya Kurtkaya ile Şiir Üzerine Konuşma:... 142
Celâl Fedai/Ne ‘Zar’ Ne ‘Heyhat’; Yaşasın Endişe! 150

KİTAPLIK
Mustafa Köneçoğlu/Kör 155
Ali Emre/Ömrümün Kısa Günü 157
İbrahim Koca/İslam’ın İkinci Mesajı 159

182. 'Hece'

Şubat 2012

EDEBİYAT GÜNDEMİ
Hilmi Uçan/Tereddüt/Tefekkür 3
Necati Mert/Halkevlerinden Farksız 6
Lütfi Bergen/Tasfiye Dergisi / Kürtler-Dindarlar/Yabancılar-Yerliler 7
Murat Erol/Sezai Karakoç 10

TAKİP MESAFESİ
Hayriye Ünal/Edebiyat Hurafeleri 2- Eskatoloji 13
Enes Özel/Şiirin İmkânsız Sonu 17
Sayıyla 1 Dergi/Savafl Atı Demek Aflkar 20
Açık Hava 22

Hasan Aycın/Çizgi 23
Hüseyin Atlansoy/Lehlik 24
Ömer Aksay/İşlek Tarih, İşlek Coğrafya 25
Ali K. Metin/Taze Kan İçin Zeyl 29
Mustafa Muharrem/İtiraf 33
Kenan Çağan/Dipsiz Dünya 35
Vural Kaya/Çevrimiçi Bir Namlu 37
Tuğba Çelik/İadesiz Taahhütsüz 39
Mustafa Celep/Hafız Ahmet’in Oğlu 40
Ümit Zeynep Kayabaş/Hızır’ın Haritası 42
Elif Nuray/Beklenen 44
Arzu Altun/Kalemin Dili Yok 45
Şehriyar/Ateşteki Pervane 46

Turan Koç/Yahya Kemal’in Şiir Estetiği-2 47
Mehmet Sümer/Şiirin Genleri 58
Lütfi Bergen/Turan Koç: Tevhid-Hüsna ve Estetik 62
Şeniz Yıldırımer/Günbegün Düşünmek 68
Ali Galip Yener/Leyla Erbil’in Romancılığı ve Kalan Üzerine Notlar... 76

Özkan Kaya/Güray Süngü’yle Roman Üzerine Söyleşi... 79
Ercan Yıldırım/Simülasyon, Gerçeklik ve Hakikat Arasında Düşkesiği 83
Mustafa Zeki Çıraklı/‘Serbest Dolaylı’ Müntehir: Güray Süngü’nün Pencereden... 93
İshak Yetiş /"Deli Gömleği" 97
Taha Çağlaroğlu/Kış Bahçesi 101

Şenol Korkut/Hiçlik-İsa-Hiçlik Arasında Siyah Sistanbul 104
Şeref Bilsel/Hâfızaya Sadakatin Şiirleri: Unutma Mesafesi 112
Mustafa İbakorkmaz/Dip’teki Şiir Damarı 115
Mustafa Şerif Onaran/Sabahla Başlayan Yeni Gün 118
Ömer Egi/Yenilgiden Dönerken’de ‘Yenilgi’ İmgesi Üzerine:... 123
Patricia Waugh/Üstkurgu Hakkında İnsanlar Neden Böyle... 128

KİTAPLIK
Emrah Adaklı/Beliyat-ı Mudhike ve Karı Koca Masalı ve.... 143
Semiha Kavak/Eski İstanbul Kahvehaneleri 146
Hatice Bildirici/Bir Adam Girdi Şehre Koşarak 149
Fatih Yavuz Çiçek/İçimiz Çölse Biri Geçmiştir 151

'Hece' dergisi, Kemal Tahir özel sayısı

Hece dergisi, her yılın ilk ayı yayımlamayı gelenek haline getirdiği özel sayılarına bir yenisini ekledi: Kemal Tahir. 'Türkiye'nin Ruhunu Arayan Aydın' üst başlığını taşıyan özel sayı, 590 sayfada kapsamlı bir Kemal Tahir portresi sunuyor.

Aylık edebiyat dergisi Hece, on beş yılı geride bıraktı. Her ay, hazırladığı dosyalar ile dergi meraklılarının ilgi ve beğenisini kazanan Hece, hazırladığı 'özel sayı'lar ile de büyük boşlukları doldurdu. Dergi, 'geçtiğimiz yüzyılı, bazı düşünürlerin, sanatçıların, yazarların, şairlerin, bilginlerin ve siyaset adamlarının verdikleri mücadeleleri, yaşadıkları hayatları üzerinden okumaya ve anlamaya çalışmanın çok öğretici olacağını' düşünerek Mehmet Akif, Necip Fazıl, Sezai Karakoç, Nazım Hikmet, Nuri Pakdil, Rasim Özdenören, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi pek çok değerimiz için özel sayılar yayımladı. Hece dergisi, her biri birer başucu eserine dönüşen bu özel sayılara, 16. yılında bir yenisini daha ekledi: Kemal Tahir.

"Her kitabı bir bombaydı Kemal Tahir'in; hıyanet kalesinde kapanmaz gedikler açan bir bomba. Her sözü bir tokattı; hamakatin çehresinde şaklayan bir tokat." Cemil Meriç böyle diyordu Bu Ülke'de onun için. "Türkiye'nin Ruhunu Arayan Aydın" üst başlığıyla yayınlanan Hece'nin 23. özel sayısı da 590 sayfada anlatıyor Kemal Tahir'i. Vefa Taşdelen, Necip Tosun, Özlem Fedai, Ömer Lekesiz, Hilmi Yavuz, Cemal Şakar, Abdullah Uçman, Adalet Ağaoğlu, Feridun Andaç, Ali Ayçil, Doğan Hızlan ve Ertuğrul Günay gibi çok sayıda önemli isim yazılarıyla dergiye katkı sağlamış.

Bu hacimli sayı yedi bölümden oluşuyor. İlk bölümde Kemal Tahir'in hayatı ve düşüncesi ele alınıyor; medeniyet anlayışı, eleştirel düşünme yöntemi, Milli Mücadele'ye bakışı, devlet-millet düşüncesi gibi konulara onun gözünden bakılıyor. İkinci bölüm, romancı olarak Kemal Tahir. Bu bölümün ilk yazısında Nilay Işıksalan, Kemal Tahir'in 'tarihsel konulu romanları'nı bir bir inceliyor. Elbette, Devlet Ana romanından başlıyor. Aynı bölümde Mehmet Narlı, Kemal Tahir'in köy romanı içindeki yerini incelerken; Banu Altınova, eşkıya ve eşkıyalık konusunu; Erhan Akdağ, ağalık sorununu; Ömer Lekesiz, Esir Şehir üçlemesini; Emel Akbal ise Kemal Tahir'in köy romanlarındaki bâtıl inanışları irdeliyor.

Kemal Tahir, romanlarının yanında, yerli bir sol düşünce oluşturma çalışmasıyla da düşünce tarihimizde önemli yere sahip. Derginin üçüncü bölümünde ise yazarın 'yazı ve eserlerinin açısı' ele alınıyor. Bölümün ilk yazısında Mehmet Can Doğan, Tahir'in şiire olan hevesini anlatıyor. Aynı bölümde dikkat çeken bir başka yazı ise Cemal Şakar'a ait. Kemal Tahir için 'edebiyat hayatı gerçekçiliğin savunusu etrafında geçmiştir' diyen Şakar'ın yazısını tamamlar mahiyette Hilmi Yavuz, Kemal Tahir ve Marksizm ilişkisini ele alıyor. Seyfettin Duman'ın 'Kemal Tahir'de aşk ve kadın' başlıklı yazısına bakmakta da fayda var. Duman, yazısına Tahir'e dair başka kalemlerin tespitleri ile başlıyor. Bakın Oğuz Atay ne demiş onun için: "Kemal Tahir, Türk tarihine eğilirken, zengin kültür geleneğimizden esaslı şekilde yararlanmanın gereğini duyan ilk romancımızdır."

Derginin dikkat çeken iki bölümü daha var ki hayli ilginç. İlki, 'Mektuplarıyla Kemal Tahir'. İkincisi ise Kemal Tahir hakkında kapsamlı bir 'Soruşturma'. Yedi bölüm var demiştik. Geriye kalan iki bölüm ise içinde Yusuf Turan ve Selma Günaydın'ın hazırladığı Kemal Tahir Bibliyografyası'nın da bulunduğu 'Kaynakça' ile usta yazarın fotoğraflarından oluşan 'Albüm'.

179. 'Hece'

EDEBİYAT GÜNDEMİ
Cemal Şakar/Çukurca’dan Sonra Öykü Yazılamaz 3
Necati Mert/Sadece Kendine 4
Hece Gündem 6

TAKİP MESAFESİ
Hayriye Ünal/Kanon Farkındalığına Tepki 13
Edebiyat Hurafeleri-1 Düzyazı Düşmanlığı 15
Mehmet Raşit Küçükkürtül/Nesir şairin Nesi Olur? 19
Düzyazı İçin Bir Bilinmeyen 21

Hasan Aycın/Çizgi 23
Ömer Aksay/Melekle Tutuşmak 24
Ali K. Metin/Taze Kan 28
Mustafa Muharrem/Sığdaşlar Asla 32
Kenan Çağan/Şikayetli Elçiler 34
Yahya Kurtkaya/Senfonik Pastoral 36
Isahag Uygar Eskiciyan/Türkiye’ye Bozuk Ayna 38
İbrahim Eryiğit/Hurufat, Yeniden/2 41
Atilla Mülayim/Şiir Yaz şair Ol Sus Adam Ol! 42
Enis Emre/Mağlubun Çilesi 43

Lütfi Bergen/İzzetbegoviç ve Sanat 44
Akif Emre/Sinema Çağının Ressamı Olarak Picasso 49
Ali Emre/Jules Verne’in Osmanlısı: İnatçı Keraban 52
Merve Koçak Kurt/Sinemasal Bir Oyun 56
Ali K. Metin/Devriye 60

DOSYA
SAHİCİLİK UĞRUNDA ŞİİR VE ŞAİR
Hüseyin Atlansoy’la Yarın Bekleyebilir ve Şiir Üzerine: 74
Hasan Yurtoğlu/Sahicilik Uğrunda şair: Filozof ve Oyuncu! 82
Hayriye Ünal’la Eşikteki Özgürlük Üzerine: 90
Murat Erol/Mutlak Özgürlüğe Bir Adım: Hayriye Ünal’ın Görüşlerine Bir Eleştiri 95
Mustafa Köneçoğlu’yla Söz Hakkı Üzerine: 100
Gökhan Arslan/Mustafa Köneçoğlu ve Şairin Söz Hakkı 105

David Lodge/Mektup Tarzlı Roman 112
Ömer Aksay/Seyhan Erözçelik’in Ardından/şehirde Başka Sansar Kaldı mı? 118
Hatice Bildirici/Saf ve Düşünceli Romancı 125
Mustafa Şerif Onaran/Geceler 130
Margaret Atwood/Tarihten Üç Yaprak 134

KİTAPLIK
Cemal Şakar/Hızır ile Musa - Olmak ve Aramak 139
Ercan Yıldırım/Doğan Büyük Türkçe Sözlük 141
İsmail Kasap/Bir Ömür Boyunca 142

173. 'Hece'

EDEBİYAT GÜNDEMİ
Necati Mert/Edebiyat Derslerinde Edebiyat/ 3
Ömer Aksay/Zorunlu Bir Açıklama: Edebiyatımız Allah'a Emanet! 4
Selçuk Küpçük/Mahsus Mahal Dergisi Üzerine Aytekin Yılmaz'la Söyleşi 6

TAKİP MESAFESİ
Yazıyla Bir Şair/Aitsiz Bir Mustafa: Mustafa Irgat 14
Sayıyla 1 Dergi/Öteki-Siz 18
Enerjinin Yozlaşması 20
Selçuk Orhan/Dijital Kopyalama Çağında Sanat Yapıtı 21

Hasan Aycın/Çizgi 24
Hüseyin Atlansoy/Şehir Düşerse Birden Ali 25
Ömer Erdem/Firavunun Karısı 26
Hayriye Ünal/Yeni Lirikler 1/Bir Otoyol Liriği 27
Ömer Aksay/Umarsız Dualar 39
Mustafa Muharrem/Sin Vesair Sinema 41
Vural Kaya/Toplumbağa Kinayeleri 43
Gökhan Arslan/Unutma Takvimi 44
Mustafa Köneçoğlu/Karlı Bir Hava, Ağır Çekimle 46
Yahya Kurtkaya/Gök Diyaloğu 47
Hasan Yurtoğlu/İlan 48
Mustafa Uçurum/Emanet Yangın 49
İbrahim Gökburun/Bir Kızın Babası Oldum Kar Yağıyor Sesime 51
Nurettin Durman/Saklı Ben 53
Miroslav Holub/Kapı 54
Celâl Fedai/Neo Klasik Poetika 55
Mustafa Köneçoğlu/Parrhesia, Hakikati Söyleme ve Sanatsal Ahlâk 59
Yahya Kurtkaya/'Hâle' Şiirin Neresinde 62
Ali K. Metin/Şiir Sırası 66
Kâmil Aydoğan/Günlüklerim 77
Yunus Develi/Frenk Havası -XX-Kule 83
Merve Koçak Kurt/(………........) Doldurmaca 86
Muharrem Sevil/Dargınım Ey Gönül Sana! 92

DOSYA
İDEOLOJİDEN UZAKTA EDEBİYAT...
Lütfi Bergen/Edebî Metnin İdeolojisi 95
Cemal Şakar/Sanatçı Eser Bağlamında İdeoloji 108
Murat Erol/Başıboş Zamanlarda Başıbozuk Edebiyat 113
Ali Emre/Edebiyatta Kimliksizlik Batağı 118

Mustafa Şerif Onaran/Şiirin Dağları 122
Ayşe Kara/Mistik ve Masal Mekânlara Yolculuk: IV/Vadi-i Rum 126
Tahir Karaç/Sizi Rahatsız Etmeye Geldim 133
Betül Tarıman-Koray Feyiz/Betül Tarıman-Koray Feyiz: Şiir Üzerine Söyleşi:
"Şiir; Özgür Bir Ateş, Özgür Bir Orkestrasyondur" 138

KİTAPLIK
Eriş Özgül/Varlığın Öteki Yüzü 142
Bülent Güler/Türkiye Yazarlar Birliği 2011 Yıllığı 143

177. Hece

Eylül 2011

EDEBİYAT GÜNDEMİ
Necati Mert/Hangi Dilin Bayramı? 3
Cemal Şakar/Münfetih Edebiyat 4
Murat Kapkıner/İnsan-Beşer-Âdemoğlu 5
Kazak Şair Akberen Elgezek’le Şiir Üzerine Söyleşi 7

TAKİP MESAFESİ
Hayriye Ünal / Yani Kin Bile Şiir İçin 11
Bir Kere 12
Mehmet Erte/Tekrar 15
Ahmet Hamdi Tanpınar / Yeni Edebiyat Cereyanına Dair 16

Hasan Aycın/Çizgi 17
Hüseyin Atlansoy/Düz Lâcivert 18
Ömer Aksay/Melekle Bahçe’de Kavga 19
Ali Emre/Kanamalı Gazel 22
Mustafa Muharrem/Dikkat Köpük 23
Hasan Yurtoğlu/Casus Belli 25
Zeynep Arkan/Serbest Mâi 32
İdris Ekinci/Her Gün Haziran Yanığı Her Haziran Soğusun 34
Şenol Korkut/Siteler 36
Mustafa Uçurum/Sırat-ı Müstakîm 37
Ümit Zeynep Kayabaş/Kâğıttan Evler 39
Yahya Kurtkaya/Avcılar Her Yerde Bruege 41
Atilla Mülayim/Hasret Kemerli Savaş 43

Mustafa Köneçoğlu/"Büyüsü Bozulmuş Dünya"ya Şiiri Geri Çağırmak 45
Merve Koçak Kurt/Vaktin Ela Ölümü 47
Yunus Develi/Frenk Havası -XXI- Final 52
David Lodge/Kurgu Sanatı 54
Mustafa Şerif Onaran/Dağa Çıkmak 57
Naime Erkovan/Denizi Yutan Adam 63

DOSYA
ENTELEKTÜEL ŞİDDET-1
Murat Erol/Entelektüel Şiddet’i Düşünmek 66
Lütfi Bergen/Sözden Söyleme: Entelektüel ve Saldırı 73
Necip Tosun/Entelektüel Şiddet ve Bir İmha Aracı Olarak Yazı 85
Cemal Şakar/Organik Entelektüellerin Yarattığı Şiddet 92

Fatma Esti/Yorgunluk 96
Gürsel Aytaç/Huzur Romanında Alman Edebiyatı İzleri 99
Şeniz Yıldırımer/Yûsuf ile Züleyhâ Hikâyesi ve Züleyhâ’nın Dönüşümü 106
Yusuf Turan Günaydın/Edebiyatın Sanat ve Popülariteyle Harmanlanışı:... 115
Asım Öz/Leyla İpekçi’yle Ateş ve Bahçe Üzerine Söyleşi:... 124

KİTAPLIK
Tevfik Ekiz/Felsefî Roman 132
Mustafa Köneçoğlu/Kul Hakkı Kulak Arkası 134
Ali Enis/Nefsini Bilen Rabbini Bilir 135
Başkalarının Hayatı 136

'Hece' dergisi 'gezi' özel sayısı

Hasan Aycın/Çizgi 5

I. Bölüm: DÜNDEN BUGÜNE GEZİ (6-128)
M. Kayahan Özgül/Demir Asâ Demir Çarık... 6
Vefa Taşdelen/Felsefe: Döne Dolaşa 29
Nalân Yıldız Özgül/Kalem Süvârisinin Metafizik Seyahati 42
Ali K. Metin/Hikayenin Ötesi/Özü, Hakikatin Tecrübesi 52
Sadık Yalsızuçanlar/Bir İletişim Dili Olarak Seyahatname 56
Kenan Çağan/Seyahatten Turizme Bir Devinim Hikayesi 62
Ali Galip Yener/Flâneur’den Turiste Doğru: "Aylak Adam" Şimdi Nerede? 70
Köksal Alver/Tebdil-i Mekân: Seyahatin Anlamı Üzerine 74
İsmail Sert/Yolculuğun İşaretleri 77
Yunus Develi/Medeniyetimizde Seyahat Duyarlığı ve Anlamı 81
Osman Bayraktar/Yolun Öğrettikleri 85
Murat Erol/Jön Türkler’in Modernleşme Seyahatleri 88
Ali Göçer/Dağla Fısıldaşmalar Kentle Konuşmalar 97
Mahfuz Zariç/Turna’dan Leyleğe Halk Şiirinde Göçmen Kuşlar 102
Selahattin İpek/Osmanlı Padişahları ve Seyahat 117
Mahmut Hakkı Akın/Seyahat ve Değişim 122
Dinçer Ateş/Sanal Dünyada Sanal Geziler ve Gezi/Gezi Yazısı
ve Kültürüne Etkileri 126

II. Bölüm: GEZİ EDEBİYATI VE DİLİ (129-254)
Necati Mert/Edebiyatta Anlatım Tekniği Olarak Gezi/Seyahat 129
Abdurrahim Karadeniz/Seyyahın Dili; Gerçekçiliği ve İmkânları 137
Ertan Örgen/Edebiyat Tarihleri ve Gezi Türü 141
Şahin Köktürk/Halk Edebiyatında Seyahat 145
Seyfeddin Duman/Seyahati Tercüme-i Hakikat Olarak Algılamak Yahut
Tanzimat ve Servet-i Fünun Edebiyatında Seyahat 151
Salih Nurdağ/Gezinin Cumhuriyeti ve Cumhuriyetin Gezisi Cumhuriyet
Dönemi Türk Edebiyatında Gezi 177
Necip Tosun/Bir Anlatım Tekniği Olarak Halk Hikâyelerinde Seyahat 186
İkbal Kural/Türk Romanının Doğuşunda Roman ve Seyahat Ahmet Mithat
Efendi’nin Romanlarında Seyahat 192
Aykut Ertuğrul/Yola Düşen Öykü 203
Vefa Taşdelen/Türkü ve Yol: "İlk Elden Dil"/"İlk Elden Yaşantı" 209
Hilmi Uçan/Amin Maalouf ve Osmanlı Coğrafyası 214
Mustafa Zeki Çıraklı/İngiliz Edebiyatında Seyyahlar ve Seyahat 225
İshak Yetiş/Fransız Edebiyatında Gezi 235
Şaban Sağlık/Gezi Tekniği ve Edebiyat 243
Firdevs Canbaz Yumuşak/Gezi Edebiyatında Kadınlar 250

III. Bölüm: GEZGİNLER VE GEZİLERİ... (255-362)
İbrahim Demirci/Evliya Çelebi Seyahatnâmesinde Türkçe: Rengâcenk Bir Dil 255
Seyit Ali Kahraman/Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Halk Teması 266
Ejder Okumuş/Evliya Çelebi’yi Okumak ve Anlamak 277
Seyfeddin Duman/Fantastik Bir Seyahat Kitabı: Seydi Ali Reis ve Mir’atü’l-Memalik 293
M. Murat Özkul/Devr-i Lâle ‘De Alaturca İlk Tango:
28 Mehmet Çelebi’nin Fransız Sefaretnamesi 301
Cemal Şakar/İbn Battûta’nın Rıhle’si 310
Ali Emre/Marco Polo’nun Gezileri ve Gezginliği 313
Lütfi Bergen/Arzın Merkezini Aramak: Necip Fazıl 321
Cemile Sümeyra/Frankfurt Seyahatnamesi 335
Erhan Akdağ/Gezerek Gördüklerim’de Siyasal ve Toplumsal Gözlem 339
Timur Özkan/22 Yıl Sonra Bir Kez Daha Adriyatik ve Balkanlar 343
Mustafa Şerif Onaran/Sarı Defterler 360

IV. Bölüm: GEZGİNLERİN İZLERİ (363-486)
Dionysios Byzantios/Boğaziçi’nde Bir Gezinti 363
İbn Fadlan/İbn Fadlan Seyahatnamesi 366
Evliyâ Çelebi/Evliyâ Çelebi Seyahatnamesi 368
Abdurreşid İbrahim/Yokohama’da Arablar 374
Mustafa Sami Efendi/Bir Osmanlı Bürokratının Avrupa İzlenimleri 381
Bağdatlı Abdurrahman Efendi/Brezilya’da İlk Müslümanlar Brezilya Seyahatnamesi 384
Gerard De Nerval/Doğu’da Seyahat 387
Aleksandr Puşkin/Erzurum Yolculuğu 393
Gelibolulu Mustafa Ali/Mısır 397
Edmondo De Amicis/İstanbul 400
J.W. Goethe/İtalya Seyahati 409
Max Frisch/Saraybosna’dan Mektup Kadınlar Örtününce (1933) 412
Hemingway Ernest/Paris Bir Şenliktir 414
Rifâ’a Râfi Tahtâvî/Paris Gözlemleri 417
H. Heıne/Seyahat Tabloları 422
Le Corbusıer/Şark Seyahati 424
Temeşvarlı Osman Ağa/Kendi Kalemiyle Temeşvarlı Osman Ağa 428
Kenize Mourad/Toprağımızın Kokusu 434
Camus Albert/Amerika Günlükleri 436
Yahya Kemal Beyatlı/Balkan’a Seyahat 441
Necip Fazıl Kısakürek/Hac’dan Çizgiler, Renkler ve Sesler 446
Ahmet Haşim/Profesör Aristokrasisi 451
İsmail Habib Sevük/Budapeşte 453
Falih Rıfkı Atay/Gezerek Gördüklerim 456
Sezai Karakoç/Diyarbakır - Mardin - İstanbul 458
Nuri Pakdil/Batı Notları 462
Cahit Zarifoğlu/Yaşamak 465
Attila İlhan/Güneyden Gelen Adam 467
Mina Urgan/Bir Dinazor’un Gezileri 474
Melih Cevdet Anday/Sovyet Rusya Azerbaycan Özbekistan Bulgaristan Macaristan 479
A. Halûk Dursun/Pasaportlu Ümmet 485

V. Bölüm: KAYNAKÇA (487-520)
Yusuf Turan Günaydın/Gezi Edebiyatı Bibliyografyası 487
A. Yazılar/488 • B. Kitaplar/502 • C. Kitaplarda Bölümler/518
D. Röportaj ve Açıkoturumlar/519 • E. Özel Sayılar/519

171. Hece çıktı

Hece Mart 2011 sayısında yer alan dosya konusu: "Grotesk Gerçekçilikten Başıbozuk Dünyalara"

Bugün edebiyatın bize vaadi, yalnızca zihinsel bir haz üzerine kurgulanıyor. Elimize aldığımız bir eseri, arkaplanı ile birlikte düşünmeye zorlanıyoruz. Aksi halde eserin ne türden bir şey ifade ettiği konusunda oldukça tutarsız görüşler ileri sürebiliriz hissine sahibiz. Burada gizli bir suçluluk duygusu bile var. Çağdaş batı sanatının geldiği noktada bu suçlulukla hareket etmek, bir kuramsal zemine sahip o kavramsal konsept içinde anlamlı olabilir. Fakat Türkiye’deki edebiyat ortamları için olası bir konsept, henüz kalem düşkünü kalabalıkların ümmiliği üzerinden iş görüyor.

Bu koşullar altında bize en önemli gelen iş, halen, kavramların üstüne çeşitli yönlerden ışık düşürmek. Bunu yaparken de mevcut edebî üretimin bununla doğrulanabilir olması önemli; kavramın da üretimle bazı noktalarda kesişebilmesi gereklidir. Bugün, grotesk gerçekçilik; yarattığı karma izleyici grupları için görece bir öneme sahip bireylerin, internette, alıştığımız edebî kaygılara sahip olmaksızın şiir/yazı/gösterge üretmesi sonucu gündemimize girmiştir.

Baudrillard “nerde birikme, orda metastaz vardır” demişti. Edebiyat eserlerinin ve eser olma iddiası taşımayan içeriğin bir metastaz etrafında, estetik açıdan da etik açıdan da ayırt edici niteliklerden yoksun şekilde bir arada bulunuşları kaygı vermeli midir? Bir kez olsun, üzerinde düşünülmesi gerekli.

Kendine özgü estetik kavramlar geliştiren grotesk gerçekçilikte en korkutucu temalar bile gülme ile birleşir. Bedensel ilkelere gönderir grotesk gerçekçilik. Bedensel ilke günümüzün edebiyat anlayışına sızan esprinin de temelini oluşturur. Selen Aktari’nin yazısı bu doğrultuda temel tanımları açımlıyor.

Bakhtin’e göre, romansı söylemin tarih öncesinde yer alan iki faktör, gülme ve çok-dillilik, ve bunlarla ilişkili olarak dillerin birbirini güçlendirmesi yazınsal bir tür olarak romanı mümkün kılar. Romansı söylemin tarih öncesinde yer alan bu iki faktörün konusunu oluşturduğu tercüme de bu dosya kapsamında okunabilir.

Grotesk gerçekçilik, geçmişte romanın olağanüstü gelişimine katkısından gerilediği oranda, yarattığı poetik bir hayalet olan herhangi birinin şahsında işlevlerini de güncellemiştir. Bu nedenle de bu ikisine birlikte bakmak gerekiyordu. Bu dosyanın amaçlarından biri de budur. Hayriye Ünal’ın yazısı gülme unsurunun herhangi birini nasıl biçimlendirdiğine dair. Herhangi birinin, insanın içinde bulunduğu durumu değiştirme amacının boşunalığı üzerine kurulu olan ironisini güncel örneklerle poetik düzlemde değerlendiriyor.

Mus­ta­fa Ze­ki Çı­rak­lı; Bakh­tin­ci an­lam­da an­la­tı tü­rü­nün çok ses­li­lik yö­nün­de aç­tığı im­kân­lar üze­rin­de du­ru­yor.

İçindekiler:

EDEBİYAT GÜNDEMİ
Necati Mert/Kadın ve Pantolon 3
Abdurrahim Karadeniz/Kerbelâ’yı Yeniden Yaşamak 5
Erol Yılmaz/Kütüphaneden Rahat Yer mi Var? 6
Recep Seyhan/Mütevazı Bir Kültür Tarihçisi 8
Selçuk Küpçük/Vefa Taşdelen’le Seyir Dergisi Üzerine... 11

Hasan Aycın/Çizgi 16
Celâl Fedai/Gördüm Görmez Olaydım 17
Ömer Aksay/Uslu Durum 22
Mustafa Muharrem/Bordo Söylenen şarkı 25
Yavuz Demir/Tarih-lik 27
İdris Ekinci/Ceviz Mevsimi 28
Mehmet Solak/Nerelere Çalsam Yüzümü 32
Gökhan Arslan/Ankara’da Sivil Olmak 35
Hasan Yurtoğlu/Tap Sekrıt 36
Celâl Fedai/Neo Klasik Poetika 37
Ali Galip Yener/"Tarihten Çıkan Siyaset", Melankoli ve Edebiyat 43
Ali K. Metin/Şiir Sırası 49
Ali Emre/Kendini Dünyadan Alacaklı Hissetmek 57
Yahya Kurtkaya/ Şiirin ve Tanrı’nın Olmadığı Yer 60

DOSYA
Grotesk Gerçekçilikten BaşIbozuk Dünyalara
Selen Aktari/Karnaval, Grotesk Gerçekçilik ve Gülmenin Devasa Gücü 66
Hayriye Ünal/Herhangi Biri’nin Poetikası 75
Mikhail Bakhtin/Roman Söyleminin Tarih Öncesinden 86
Mustafa Zeki Çıraklı/Çoksesli Anlatı ve Dostoevsky 97

Merve Koçak Kurt/Hayatın Kuytusunda Bir Es 103
Mustafa Şerif Onaran/Yol Töresi 108
Şaban Sağlık/Dursun Ali Tökel’le Deneysel Edebiyat Yönüyle
Divan Şiiri Üzerine: Divan Şiirinin Açılımı 112

KiTAPLIK
Erkan Ağır/7 Makam 7 Nefs 126
Nihan Işıker/Sürmeli Türkçe 127
Yusuf Turan Günaydın/II. Ahi Evran-ı Velî ve Ahilik Araştırmaları... 128

170. 'Hece'

EDEBİYAT GÜNDEMİ
Necati Mert/Lümpen 3
Eriş Özgül/Özgür Seyirci 4
Asım Öz/Işık Yanar’la Şemsiye Tamircisi Üzerine:… 7
Mehmet Kızılay/Zor Sevdamız 10

TAKİP MESAFESİ
Hayriye Ünal/Açıklıyorum: İroni Adlı Bir Şiir Tanrısı Yok 14
Yazıyla Bir Şair/ Bir Çiçek Şahit Sami Baydar’a 16
Sayıyla 1 Dergi/Devrimci Gelişimin Olgunluk Ürünü Bir Dergi Alan ’67 19
İletişim Araçları ve Edebiyat 21

Hasan Aycın/Çizgi 22
Ömer Aksay/Blöflü Pişti 23
Celâl Fedai/Bir Yemekle Nasıl Doyulur? 25
Ali Emre/Adı Nureddin Zengi Olan 26
Gökhan Arslan/Aşk Geri Döner 29
Hüseyin Atabaş/Bir Yılbaşı Kartı 31
Hüseyin Karacalar/Kalkan 32
İlhan Kayhan/Eğer Bilseydi Hanımefendi 34
Serap Ural/Menora’nın Kolları 36
Ayşe Sevim/Sözlük 38
Türker Özşekerli/Köpek/çe 39
Yahya Kurtkaya/Uzun Tırnaklar 40
Elif Nuray/Canefza III 42
Ali Galip Yener/Yazarın Doğuşu, Montaigne ve Tanpınar 43
Yunus Develi/Frenk Havası -XVIII- Tanrı ile Konuşmalar-II 48
Ali K. Metin/Şiir Eleştirisi ve Poetikalar Üzerine 2007-2009… 50
Ömer Aksay/Şiirde Mehmed Âkif’le Buluşmak-Mehmed Âkif’le Şiire Bulaşmak! 62
Ayşe Kara /Mistik ve Masal Mekanlara Bir Yolculuk III- Petra/Al-Batara 65
Gürsel Aytaç/Elif Şafak’dan Edebiyat Yazıları: Firarperest 72
Aldous Huxley/Kedilerden Öğütler 76
Mustafa Şerif Onaran/Önümüzde Bir Uzun Yol Var 80
Lütfi Bergen/Küçük Bir Adamın Lüzumsuz Günahları 84
Asım Öz/Cemal Şakar’la Öykü Üzerine Söyleşi:… 98
Necip Tosun/Gidenler Gidenler’den Sular Tutuştuğunda’ya Cemal Şakar… 106
Murat Erol/Şemsiye’nin Kapattıkları 114
Ayşe Şener/Esintiler 119

KİTAPLIK
Selahattin İpek /Düzyazı: 100 Yazı 122
İshak Yetiş/Dostluk Üzerine 124
Mustafa Uçurum/Yitiksiz 126