"Doğudan" dergisi

doğudan dergisi Türkiye kapitalizminin son dönemini irdeledi

doğudan dergisinin “Türkiye’de Müslümanlar ve Kapitalizm” konulu 15. sayısı çıktı. Cem Somel’in sayı editörlüğünü yürüttüğü bu sayının temel hareket noktası Müslüman kimliğini öne çıkaran kişilerce yönetilen bir siyasi parti olan Adalet ve Kalkınma Partisi’nin sekiz senelik iktidarında neoliberal dönüşümün hızla ilerlemesi olmuş. Yani doğudan dergisinin son sayısında Türkiye kapitalizminin son dönemi işleniyor.

AKP elindeki tüm imkânlara rağmen neoliberal projeden taviz vermezken kimi Müslüman/muhafazakâr yazarların piyasanın işleyişi ve servet birikimi ile İslam’ın sorunu olmadığını öne sürdüğüne dikkat çeken doğudan dergisi, bu fikirlerin ortaya çıktığı koşulları ve bu çerçevede üretilen politikaların sosyal sonuçlarını irdeliyor.

Dosya bünyesinde İlhami Güler, Deniz Yıldırım, Muhammed Mert Korkmaz, Ali Ekber Doğan, Çağıl Bakacak ve Muhammed Nur Denek’in yazıları var. Konuyla ilgili bir de soruşturma yapılmış. Türkiye’de Müslümanların bir kesiminin kapitalizmi hangi saiklerle içselleştirmiş olabileceğini anlamaya çalışan bu soruşturmaya yazar Altay Ünaltay, ASKON Genel Başkanı Mustafa Koca ve Vakit gazetesi yazarı Atilla Özdür katılıyor. Yine dosya konusuyla ilgili olarak İlhami Güler’in Ahmet Çiğdem ile “Kapitalizm Dönüşürken İslam ve İslamcılık” başlıklı söyleşisine yer veriliyor.

Dosya haricinde İsmail Beşikçi’nin “Kürt sorunu karşısında Türk düşün hayatı” başlıklı bir makalesi var. Bu yazıda İsmail Beşikçi Türk düşün hayatının önemli isimlerine Kürt sorununa bakışları üzerinden ciddi bir eleştiri yöneltiyor. Doğudan'ın bir önceki sayısında üzerine incelemeler yayımlanan Cemil Meriç, İdris Küçükömer, Hikmet Kıvılcımlı, Kemal Tahir ve Nurettin Topçu'nun Kürt sorunu karşısındaki tutumlarını eleştirerek başladığı yazısında Adnan Adıvar, Sencer Divitcioglu, Mümtaz Turhan, Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu gibi birçok aydının bu konudaki suskunluğunu da teşhir ediyor.

Gündem yazılarında ise Mehmet Bekaroğlu “İran savaşı yakın mı?” diye soruyor, Muhammed M. Korkmaz ise 2010 mali yılı bütçesinin ekonomi-politik analizini yapıyor.

doğudan dergisinin sonraki sayılarının dosya konuları ise “Yeni Osmanlıcılık” ve “Latin Amerika-Orta Doğu”.

"Doğudan" dergisi

DOĞUDAN, 7. SAYI, EYLÜL-EKİM 2008

Doğu Konferansı Derneği‘nin yayın organı Doğudan dergisinin 7. sayisi çıktı. Bir önceki sayısı ile birinci yilini dolduran derginin bu sayisinin dosya konusu “Kadın: Direniş ve Tahakkum“.

Derginin bir yılının kısaca değerlendirildiği editor yazısında, “dogudan dergisi olarak bundan tam bir yil once, ‘Dogu’ denilen bolgeye yonelik ulkemizdeki ilgi ve bilgi eksikliginden, bunun temelindeki kimi zaman irkciliga varan egemen soylem ve tutumlardan rahatsizlik duydugumuz icin; boyle bolunmelerin halklarin mucadelesine verdigi zararin bilincinde olarak kapitalist sistemin bolgede yarattigi tahribata ve deneyimlerimizin ortakligina dikkat cekmek amaciyla yola ciktik” denildi. Yazida dosya konusunun secimindeki amac da, “Cinsiyetcilikten kaynaklanan toplumsal hiyerarsi ve tahakkumleri, bunlarin tarihselligini dikkate alarak degerlendirmeyi, bu eksende sorunun evrenselligini ve yerelligini tartismayi amacladik” cumleleriyle vurgulandi.

Dosyanin ilk yazisinda, Seven Agir cinsiyetciligin butun kadinlari bir bicimde magdur ettigini vurgularken, ataerkiye karsi kadinlarin bir arada durma olanaklari tartismasini Kurt politik mucadelesi ve kadin hareketi ekseninde, Handan Caglayan ile yapilan soylesi surduruyor. Elcin Kurbanoglu ve Sheila Pelizzon‘un birlikte kaleme aldigi yazi kadinlarin gecimlik calismasinin hem kapitalist somurunun hem de erkek tahakkumunun onemli bir unsuru olduguna, esitlikci bir toplumda gecimlik faaliyetlerin de esit paylasilmasi gerektigine dikkat cekiyor.

Saniye Dedeoglu‘nun Turkiye’de kadinlarin istihdam edildigi hazir-giyim sanayinde toplumsal cinsiyet rollerinin ve esitsizliklerinin, bu alanda ucretlerin dusmesine ve ihracat basarisina yaptigi katkilari ele alan makalesini, Feryal Saygiligil‘in ozellikle serbest bolgelerdeki somuru mekanizmalarini; Novamed’li kadinlarin direnisinin ogrettikleriyle birlikte degerlendiren yazisi izliyor.

Afganistan ve İrak’taki isgalleri ve yagmalari zimnen destekleyen, bunu Musluman kadinlarin geleneklerden kurtarilmasi icin bir misyon olarak takdim eden feminist yaklasimlarin elestirisini Yildiz Ramazanoglu kaleme alirken, dosya Elif Ekin Aksit‘in Osmanli’daki uc tarz feminizmin uluslararasi baglantilarini konu edindigi ve uluslararasi baglantilarinin feministlerin algilanisindaki etkisini inceledigi yazisiyla devam ediyor. Asli Gunes yazisinda Kemalizmin kadinlara bictigi edilgen rolleri, medenilesme seferberliginde kilavuz rolu ustlenen adabi muaseret romanlarinin gosterdikleri isiginda degerlendirirken, Muge Karahan İslamci aydin kadinlarin kendi sozlerini/seslerini duyurmaya calistiklari eserlerini sectigi birkac ornek uzerinden inceliyor.

Dosyada butun bu tartismalara ek olarak, cinsiyetciligin tezahurlerine daha yakindan bakmak amaciyla İran ve Tunus gibi ulkelerde ve Muslumanlarin ibadet yerleri olan camilerde yasanan cinsiyet ayrimciligina dikkat ceken yazilara da yer veriliyor. Guliz Aydin Kendirci İran İslam Cumhuriyetinde ilkokul ders kitaplarindaki cinsiyetciligi inceleyen makalesiyle, Cicek Coskun, Tunus’ta modernlesme ve kadin haklarini tartistigi yazisiyla Hulya Alper ise camilerde kadinlarin karsilastiklari ayrimciligi ve kaba davranislari elestirdigi makalesiyle dosyadaki yerini aliyor.

Derginin dosya disi icerigi de yine oldukca zengin. Kultur Sanat bolumunde Muge Karahan ve Mert Tokur gunumuzun populer cizgi roman/filmi Persepolis‘i mercek altina alirken, Portrede, yakin zamanda kaybettigimiz onemli bir ismin, Filistinli sair Mahmud Dervis‘in mucadelesi Turan Kislakci‘nin kaleminden aktariliyor. Kitabiyat bolumunde ise, İrem Yilmaz, feminist elestirinin bir basucu eserini, Judith Butler’in Cinsiyet Belasi adli kitabini inceliyor. Gundemdeki gelismeleri ise bu donemde baris ve adaletin unutulmamasi gerektigini hatirlatan Mehmet Bekaroglu degerlendiriyor.

Derginin gelecek sayisinin dosya konusu ise “İsrail” olarak duyuruluyor.

Doğu Konferansı Derneği adına Mehmet Bekaroğlu’nun sahibi oldugu ve genel yayin yonetmenligini Cem Somel’in yaptigi dogudan dergisinin daha onceki sayilarinda “Tahakkum”, “Turkiye’den Dogu’ya Bakislar”, “Direnis Hareketleri”, “İran”, “Ortadogu’da Devlet ve Demokrasi” ile “Kapitalizm ve Emperyalizm”, “Neoliberalizmin İdeolojileri Donusturucu Etkisi” basliklari dosya konusu olarak ele alinmisti. Dogu-Bati karsitliginin kolayligina ve kisirligina hapsolmadan, hem bu bolge hem de tum dunya icin anlamli bir dusunme ufku uretmeyi amac edinen ve bu caba icin gerekli tecrube ve ilham kaynaginin bolge topraklarinin emsalsiz tarihsel mirasinda ve birikiminde bulunduguna inanan Dogu Konferansi ve yayin organi dogudan dergisi hakkinda daha fazla bilgi edinmek isteyenler www.dogukonferansi.com adresini ziyaret edebilirler.


İrtibat:
Doğu Konferansı Derneği
Kocatepe Mah. Kizilirmak Cad. 39/4
Kizilay – ANKARA
Tel: 0 312 417 00 93
Faks: 0 312 417 00 94
E-mail: dogudan@dogukonferansi.com, bilgi@dogukonferansi.com

"Doğudan" dergisi 1 yaşında

Doğu Konferansı Derneği'nin yayın organı Doğudan dergisinin 6. sayısı çıktı. Doğudan dergisi dosya konusu "Neoliberalizm ve Ideolojiler" olan bu sayisi ile bir yilini doldurdu. Editor yazısında, derginin dosya yazıları ile neoliberalizmin ideolojiler üzerindeki dönüştürücü etkisine bakmayı ve bunun uzerinden hem neoliberalizmin, hem de onunla hesaplaşmaya giren güç dengelerinin analizine ve eleştirisine bir katkıda bulunmayı amaçladığı ifade edilmektedir. Neoliberalizmin Turkiye'nin son 30 yılına damgasını vurmus bir proje olarak sadece ekonomik dengeler üzerinde değil, ülkenin siyasi hayatında sağcı, solcu, İslamcı, tüm akımlar üzerinde etkisini göstererek bu akımların güç dengelerinde yeni konumlar almalarına yol açtığına da dikkat çekilmektedir.

Dosyanin ilk yazisinda Ali Riza Gungen, neoliberalizmin kurgu ve gercek boyutlarindaki celiskilere dikkat cekerken, Onurcan Tastan, sosyal politikada yasanan neoliberal donusumu isci sinifinin kolektif kanallarinin parcalanmasina ve sinif disi iliski aglarinin gelisimine olanak saglayan yoksulluk yardimlarinin yukselisine isaret ederek somutlastiriyor. Dosya kapsaminda, Mustafa Kemal Bayirbag, AKP'nin, İslam ve neoliberal piyasayi uzlastiran siyasetinin, yerel duzlemde kendisine sagladigi avantajlari incelerken, Mustafa Kemal Coskun ise, sermaye birikimiyle paralel gundeme gelen neoliberal politikalarin bir uygulayicisi olan AKP'nin devletin sinifsal ozelliginin en belirgin oldugu bir donemi temsil ettigini ifade ediyor. Menderes Cinar, konuyu Turkiye'deki burokrasi ve siyaset arasindaki gerginlik uzerinden tartisiyor. Dosyanin bir diger makalesinde Cem Ozatalay, Turkiye'deki militokrasinin bir cazibe merkezi olarak korporatist Rus-Cin kapitalizmine dogru yonelimine ve ulke icindeki guc mucadelelerinin de siyasal iktisat baglamindaki icerigine vurgu yapiyor.

Onur Bakir, Vakit gazetesi uzerinden muhafazakâr-populist ve neoliberal saldirgan soylemin bir iktidar nesnesi olarak nasil aracsallastigini gozler onune sererken, Aydin Cubukcu, surekli olarak Kemalizm'le gecisken bir iliski yasayan solun, neoliberal donusum surecinde daha cok bir hayat tarzi savunusu yaparak isci ve emekci halk kitlelerinden koptugunu ifade ediyor. Dosyadaki makaleler arasinda Anil Muhurdaroglu'nun kentsel neoliberal politikalarin yol actigi kentsel yoksulluk ve sosyal dislanma olgusunu; Yuksel Akkaya'nin krizdeki sendikalarin cikis yolu bulma cabalarini aktardiklari yazilari da bulunuyor. Nihal Bengisu Karaca da, sinema uzerinden neoliberal donusum surecini inceleyen bir yazi ile dosyaya katiliyor.

Derginin bu sayisinda Mehmet Bekaroglu'nun son gelismelere dair degerlendirmelerini iceren yazisiyla birlikte Serkan Mercan'in sosyal guvenlik reformu uzerine kaleme aldigi yazisi da gundem bolumunu olusturuyor. 6. sayinin Arastirma-Yorum bolumu İlhami Guler'in Turkiye'de Cumhuriyet sonrasinda dinin algilanisi ve ilahiyat fakultelerinin misyonu uzerine yazdigi carpici bir makaleyle zenginlesirken, portre bolumunde Cem Somel Dunya Bankasi'ndan uc sahsiyeti, Atilla Karaosmanoglu, Turgut Ozal ve Kemal Dervis'i inceliyor. Kultur-Sanat bolumunde Mert Tokur, Ken Loach'un İt's a Free World filminin kritigiyle yer alirken, Cem Konuralp, gectigimiz gunlerde hayatini kaybeden Dogu'nun buyuk yazari Cengiz Aytmatov'u, Alaattin Oguz da buyuk Kurt dengbeji (ses sanatcisi) Mirade Kine'yi okuyucuya tanitiyor. Kitabiyat bolumunde ise Okay Bensoy Norman Perry'nin Yeni Sag'i, Nevra Kirbasoglu da John Perkins'in Bir Ekonomik Tetikcinin İtiraflari icin kaleme aldiklari tanitimlarla dergiye katkida bulunuyorlar. Derginin 7. sayisinin dosyasinda ise cografyamizda her zaman derin acmazlarla malul ve bir o kadar da uzerinden siyasi karsitliklarin olusageldigi kadin sorunu, toplumsal cinsiyet ve buna bagli tahakkum iliskileri uzerine tartismalarin yer alacagi duyuruluyor.

Dogu Konferansi Dernegi adina Mehmet Bekaroglu'nun sahibi oldugu ve genel yayin yonetmenligini Cem Somel'in yaptigi dogudan dergisinin daha onceki sayilarinda "Tahakkum", "Turkiye'den Dogu'ya Bakislar", "Direnis Hareketleri", "İran", "Ortadogu'da Devlet ve Demokrasi" ile "Kapitalizm ve Emperyalizm" basliklari dosya konusu olarak ele alinmisti. Dogu-Bati karsitliginin kolayligina ve kisirligina hapsolmadan, hem bu bolge hem de tum dunya icin anlamli bir dusunme ufku uretmeyi amac edinen ve bu caba icin gerekli tecrube ve ilham kaynaginin bolge topraklarinin emsalsiz tarihsel mirasinda ve birikiminde bulunduguna inanan Dogu Konferansi ve yayin organi dogudan dergisi hakkinda daha fazla bilgi edinmek isteyenler dogukonferansi.com adresini ziyaret edebilirler.

Haberlesme ve İsteme Adresi:
Dogu Konferansi DernegiKocatepe Mah. Kizilirmak Cad. 39/4Kizilay – ANKARA

Tel: 0 312 417 00 93

Faks: 0 312 417 00 94E-

Mail: dogudan@dogukonferansi.com, bilgi@dogukonferansi.com